Ấn Độ trước lựa chọn lợi ích

Mỹ và Ấn Độ đang hạ quyết tâm sớm kết thúc đàm phán chi tiết, hoàn tất văn bản để có thể chính thức ký kết thỏa thuận này ngay trong đầu tháng 3 tới.

Theo những thông tin được hai phía công bố, Mỹ sẽ giảm thuế quan bảo hộ thương mại đối với hàng hóa Ấn Độ từ mức 50% xuống còn 18%, chỉ cao hơn không nhiều so với mức thuế Mỹ đã thỏa thuận với các đồng minh và đối tác trong Liên minh châu Âu. Đổi lại, Ấn Độ không đánh thuế đối với hàng hóa Mỹ xuất khẩu vào thị trường nước này, cam kết mua hàng hóa của Mỹ trị giá 500 tỉ USD trong vòng 5 năm tới và đặc biệt chấp nhận điều kiện của Tổng thống Donald Trump là ngừng nhập khẩu dầu mỏ của Nga để chuyển sang mua khí đốt hóa lỏng, than đá và dầu mỏ của Mỹ.

Tổng thống Donald Trump tỏ ra mãn nguyện khi đồng thời đạt được nhiều mục tiêu. Trong nhiệm kỳ tổng thống trước, ông Donald Trump từng có quan hệ cá nhân rất thân thiết với Thủ tướng Modi. Tuy nhiên, thời gian gần đây, ông Donald Trump không hài lòng với việc Ấn Độ trì hoãn đàm phán thương mại với Mỹ và thúc đẩy quan hệ với Nga, đặc biệt khi Ấn Độ trở thành một trong những khách hàng nhập khẩu dầu mỏ lớn và quan trọng nhất của Nga trong bối cảnh Mátxcơva bị Mỹ và các đồng minh phương Tây trừng phạt vì xung đột Ukraina.

Trước đó, ông Donald Trump đã áp thuế 25% lên Ấn Độ và tiếp tục tăng thêm 25% do New Delhi vẫn nhập khẩu dầu mỏ từ Nga, thực chất là một hình thức trừng phạt thứ cấp. Thỏa thuận thương mại mới không chỉ giúp ông Donald Trump đạt mục tiêu với Ấn Độ, mà còn chứng minh hiệu quả của chính sách thuế, mở rộng thị trường năng lượng và hàng hóa Mỹ, đồng thời gây khó khăn cho Nga. Kết quả này còn giúp ông giảm áp lực trong nước và tạo ra hiệu ứng răn đe đối với các đối tác kinh tế khác của Mỹ.

Ấn Độ vốn có truyền thống quan hệ tốt đẹp với Nga, hai bên đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện và ưu tiên. Nga cung ứng dầu mỏ cho Ấn Độ với giá ưu đãi. Tuy nhiên, thỏa thuận thương mại với Mỹ cho thấy khi buộc phải lựa chọn giữa Nga và Mỹ, Ấn Độ đã chọn Mỹ. Lợi ích chi phối sự lựa chọn này, khi lý trí lấn át tình cảm. Lợi ích ở đây chính là thị trường Mỹ - điều mà thị trường Nga không thể thay thế - trong khi năng lượng của Mỹ có thể thay thế nguồn năng lượng Nga đối với Ấn Độ.

Nga vẫn là đối tác rất quan trọng đối với Ấn Độ, vì vậy New Delhi không thể và cũng không dám “xoay trục hoàn toàn”, mà chỉ có thể thiên lệch về phía Mỹ trong từng vấn đề cụ thể.

Để cân bằng lại, Ấn Độ nhiều khả năng sẽ thúc đẩy hợp tác và có những nhượng bộ lớn hơn với Nga trên các lĩnh vực khác, đặc biệt là trong mua sắm vũ khí, trang thiết bị quân sự và hợp tác quân sự, quốc phòng, an ninh.

Nga là bên thứ ba chịu thiệt hại nhiều nhất từ thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Ấn Độ, khi mất đi một thị trường và khách hàng nhập khẩu dầu mỏ rất quan trọng, khó có thể nhanh chóng thay thế. Nga buộc phải tìm kiếm đối sách phù hợp trong bối cảnh mới và điều chỉnh chính sách đối với cả Mỹ và Ấn Độ.

Thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn Độ được dự báo sẽ tác động mạnh mẽ tới thương mại toàn cầu, đặc biệt là thị trường cung ứng dầu mỏ, tạo ra những dòng trung chuyển dầu mỏ mới và làm thay đổi mạng lưới chuỗi cung ứng dầu mỏ trên thế giới.