Vai trò đặc biệt quan trọng của doanh nghiệp trong giáo dục nghề nghiệp

Quốc hội đã thông qua Luật Giáo dục nghề nghiệp. Luật này gồm 9 Chương, 45 Điều và có hiệu lực thi hành từ đầu tháng 1.2026.

Theo đó, Luật này đã hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm hệ thống pháp luật về giáo dục nghề nghiệp đồng bộ, thống nhất, phù hợp với bối cảnh phát triển mới và yêu cầu hội nhập quốc tế, để tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả của giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu của người học, thị trường lao động.

Điểm mới của luật là đã bổ sung mô hình trường trung học nghề cùng với trường THPT giúp hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam phù hợp với chuẩn phân loại giáo dục quốc tế của UNESCO.

Đồng thời tăng cường khả năng hội nhập với hệ thống giáo dục của nhiều quốc gia phát triển. Sự bổ sung này sẽ góp phần hoàn thiện, chuẩn hóa các bậc trình độ giáo dục nghề nghiệp trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam, tạo nền tảng quan trọng cho thiết kế chương trình, phân luồng, liên thông và phát triển người học theo lộ trình bền vững.

Luật này cũng quy định rõ vị trí, vai trò của doanh nghiệp trong giáo dục nghề nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong giáo dục nghề nghiệp, đồng hành với Nhà nước, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

Doanh nghiệp trực tiếp thực hiện hoặc tham gia các hoạt động giáo dục nghề nghiệp theo quy định của pháp luật; doanh nghiệp là cơ sở thực hành, thực tập giúp người học, giảng viên, giáo viên tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất thực tiễn và nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

Luật quy định cụ thể chính sách của Nhà nước với doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong giáo dục nghề nghiệp và phát triển kỹ năng nghề.

Tôn vinh, khen thưởng doanh nghiệp có đóng góp tiêu biểu cho hoạt động giáo dục nghề nghiệp và phát triển kỹ năng nghề; hỗ trợ kinh phí đào tạo cho doanh nghiệp…

Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp cũng được quy định trong luật. Quỹ giúp đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động của doanh nghiệp, hỗ trợ người lao động của doanh nghiệp học tập, nâng cao trình độ chuyên môn; tài trợ cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp có hợp tác với doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và quy định của pháp luật khác có liên quan.

Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp là quỹ do doanh nghiệp quản lý, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn lực và tham gia các hoạt động giáo dục nghề nghiệp một cách thực chất, bền vững. Chính phủ sẽ quy định chi tiết đối tượng, nguồn trích lập, mức trích lập, nhiệm vụ chi của Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp.

Ngoài ra, Luật thể hiện rõ tinh thần phân cấp trong quản lý nhà nước ở lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, giao quyền chủ động, tự chủ nhiều hơn cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, cấp tỉnh và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.