Lamine Yamal là sản phẩm ưu tú của lò La Masia. Ảnh: AFP
Barcelona sẽ đối đầu với Atletico Madrid ở tứ kết UEFA Champions League tuần này sau khi tạo nên dấu ấn đặc biệt ở vòng 16 đội. Chiến thắng 7-2 trên sân nhà trước Newcastle United ở trận lượt về là chiến thắng đậm nhất của một đội bóng Tây Ban Nha trước đại diện Anh trong 60 năm qua.
Robert Lewandowski tiếp tục đóng góp đều đặn, dù đã bước sang tuổi 37. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là chiến thắng này được tạo nên bởi đội hình trẻ nhất trong lịch sử Barcelona góp mặt ở vòng knock-out Champions League, với độ tuổi trung bình chỉ 25 tuổi và 18 ngày, nhờ sự góp mặt của 5 cầu thủ trưởng thành từ La Masia.
Việc sử dụng các tài năng như Lamine Yamal, Pau Cubarsi và Marc Bernal giúp Barcelona vượt qua Ajax để trở thành câu lạc bộ sử dụng nhiều cầu thủ trẻ nhất tại Champions League mùa này. Ngoài ra, họ còn trao cơ hội cho Xavi Espart từ băng ghế dự bị.
Cùng với những cái tên như Fermin Lopez, Gavi và Eric Garcia, Espart - một tiền vệ 18 tuổi được huấn luyện viên Hansi Flick so sánh với Philippe Lahm - là một trong 14 cầu thủ trưởng thành từ học viện đã ra sân cho đội một Barca mùa này.
Một nghiên cứu của CIES Football Observatory hồi tháng 1 cho thấy các cầu thủ tốt nghiệp từ La Masia hiện có tổng giá trị chuyển nhượng cao gấp gần ba lần bất kỳ câu lạc bộ nào khác trên thế giới.
Huấn luyện viên Xavi Garcia Pimienta, người từng dẫn dắt Sevilla và có hơn ba thập kỷ gắn bó với hệ thống Barcelona, thừa nhận ông cảm thấy tự hào khi chứng kiến thế hệ cầu thủ trẻ này tỏa sáng. Ông cho biết bản sắc của đội bóng được xây dựng từ chính học viện và được duy trì xuyên suốt từ các cấp độ.
Theo Pimienta, nền tảng đó bắt nguồn từ triết lý của Johan Cruyff, người đã thay đổi hoàn toàn cách vận hành của Barcelona kể từ năm 1988. Từ đó, mọi đội bóng trong hệ thống đều thi đấu theo cùng một triết lý, giúp các cầu thủ trẻ dễ dàng thích nghi khi được đôn lên đội một.
Ông nhấn mạnh rằng những gì các cầu thủ đang thể hiện ở đội một hiện tại thực chất đã được rèn luyện từ nhiều năm trước ở các cấp độ trẻ. Việc cùng nhau trưởng thành từ khi còn nhỏ giúp họ hiểu rõ lối chơi và tạo nên sự gắn kết đặc biệt.
La Masia không chỉ chú trọng thể chất mà còn đặt nặng yếu tố tư duy. Barcelona ưu tiên những cầu thủ có khả năng đọc trận đấu, kiểm soát bóng và xử lý tình huống thông minh. Những trường hợp như Fermin Lopez cho thấy nhiều cầu thủ từng không nổi bật về thể hình nhưng lại phát triển mạnh mẽ nhờ trí tuệ chơi bóng.
Theo Pimienta, đây chính là điểm khác biệt lớn nhất của Barcelona so với các câu lạc bộ khác. Các cầu thủ được đào tạo để hiểu trận đấu trước khi phát triển thể chất, và luôn làm việc với trái bóng trong quá trình tập luyện.
Ông cũng cho rằng thành công của Barcelona trong quá khứ, đặc biệt dưới thời Pep Guardiola và Luis Enrique, đều dựa trên nền tảng các cầu thủ trưởng thành từ học viện, với những cái tên tiêu biểu như Lionel Messi và Andres Iniesta.
Hiện tại, Pimienta nhận thấy nhiều điểm tương đồng giữa đội bóng của Flick và thế hệ vàng trước đây, khi các cầu thủ trẻ không chỉ tài năng mà còn mang trong mình cảm giác gắn bó sâu sắc với câu lạc bộ.
Barcelona đang xây dựng lại bản sắc dựa trên chính những giá trị cốt lõi của mình. Trong bối cảnh bóng đá hiện đại ngày càng đề cao thể lực, đội bóng xứ Catalunya vẫn trung thành với triết lý kiểm soát bóng, tư duy chiến thuật và sự thông minh trong lối chơi.
Trận đấu với Atletico Madrid sắp tới sẽ là bài kiểm tra lớn cho thế hệ trẻ này. Nhưng rõ ràng, Barcelona không chỉ đang hướng tới chiến thắng, mà họ còn hướng tới việc tái hiện một kỷ nguyên thành công mới dựa trên nền tảng La Masia.
