Một người dân cho biết năm 2019 đã nhận chuyển nhượng khoảng 3.000 m² đất trồng cây hằng năm. Khi mua, trên thửa đất đã có một căn nhà do chủ sử dụng trước xây dựng. Sau khi nhận chuyển nhượng, người này chỉ sửa chữa lại căn nhà vì công trình đã xuống cấp.
Sau đó, người dân nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng khoảng 500 m² đất. Tuy nhiên, UBND cấp xã cho biết thửa đất có nhà ở xây dựng trên đất nông nghiệp nên yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính và phải tháo dỡ công trình trước khi thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.
Theo phản ánh, thửa đất này đã được chuyển nhượng qua nhiều người trước khi đến tay người dân. Những hộ dân xung quanh cho biết căn nhà đã tồn tại từ khá lâu, có thể được xây dựng trước năm 2014 hoặc sớm hơn.
Tuy nhiên, không xác định được chính xác ai là người xây dựng và cũng không có giấy tờ chứng minh thời điểm công trình được xây dựng.
Do đó, người dân băn khoăn liệu trường hợp này có thuộc quy định tại điểm a khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai hay không, đồng thời muốn biết có cần phải chứng minh căn nhà được xây dựng trước năm 2014 để không phải tháo dỡ khi xử lý vi phạm.
Về nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp là hành vi vi phạm pháp luật về đất đai. Vì vậy, việc UBND cấp xã yêu cầu xử lý vi phạm hành chính trong trường hợp có công trình nhà ở trên đất nông nghiệp là đúng theo quy định.
Tuy nhiên, pháp luật đất đai cũng có quy định để xử lý đối với các trường hợp sử dụng đất có vi phạm xảy ra trước đây. Theo Điều 139 Luật Đất đai, việc giải quyết đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai xảy ra trước ngày 1.7.2014 được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Luật Đất đai cũng quy định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, nếu việc sử dụng đất không vi phạm pháp luật và không thuộc trường hợp đất được giao sai thẩm quyền.
Đối với trường hợp cụ thể nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị người dân liên hệ với UBND cấp xã nơi có đất để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra hồ sơ, xác định tình trạng sử dụng đất và hướng dẫn giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.
