Ghi nhận ngày 16.9, tại lòng hồ Cải Cách (cách hồ Tiền Phong chưa đầy 1km về phía Đông Bắc) cũng xuất hiện những dấu hiệu bị đào xới, lấn chiếm tương tự. Ảnh: Nhóm phóng viên
Lòng hồ bị “xẻ thịt” ngổn ngang
Tình trạng xâm lấn phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi để lấy đất trồng keo tràm đang diễn ra tại nhiều địa phương ở Quảng Trị. Tìm hiểu của phóng viên Báo Lao Động cho thấy, các hồ Tiền Phong, Cải Cách và Bàu Vèng đều xuất hiện những vi phạm, ảnh hưởng đến công tác quản lý, khai thác và bảo vệ hồ chứa nước.
Điển hình là hồ thủy lợi Tiền Phong, nằm trên địa bàn 2 xã Tân Mỹ và Sen Ngư. Lợi dụng thời điểm nước hồ xuống thấp, một số người đã đưa máy móc vào đào xới lòng hồ, đắp đất tạo mặt bằng để mở rộng diện tích trồng keo tràm. Tháng 9.2026, tại khu vực Khe Thuốc, cách tuyến đê bê tông của hồ hơn 2km, phóng viên Báo Lao Động ghi nhận ít nhất 10 bờ đất lớn, cao từ 1-3m, được đắp giữa lòng hồ. Đất đá ngổn ngang, những rãnh đào kéo dài hàng trăm mét, chia cắt lòng hồ thành nhiều khu vực. Đáng chú ý, trên một bờ đất đắp cao còn nguyên dấu vết mới của máy múc, những hàng keo tràm non đã được trồng và bắt đầu bén rễ. Xen giữa các bờ đất mới là những khu vực cây keo tràm đã phát triển, cho thấy hoạt động đào đắp, lấn chiếm không chỉ diễn ra tại một thời điểm.
Việc hình thành hàng loạt bờ đất giữa lòng hồ đã làm biến dạng địa hình tự nhiên, thu hẹp không gian chứa nước. Theo chính quyền địa phương, hoạt động này có nguy cơ làm thay đổi cao trình, dung tích chứa nước, ảnh hưởng đến khả năng tích nước, điều tiết dòng chảy và an toàn công trình.
Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại hồ Cải Cách, cách hồ Tiền Phong chưa đầy 1km. Trong khi đó, tại hồ Bàu Vèng, phường Đồng Thuận, xuất hiện công trình xây dựng trong phạm vi bảo vệ công trình hồ chứa.
Việc nhiều hồ thủy lợi bị xâm lấn, nhất là khi mùa mưa lũ đang diễn ra, đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm tra, xác định mức độ ảnh hưởng và khôi phục hiện trạng nhằm bảo đảm an toàn công trình.
Vi phạm tái diễn, cần làm rõ trách nhiệm
Theo ông Trần Duy Hưng - Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Mỹ, sau khi nhận được tin báo, địa phương đã kiểm tra hồ Tiền Phong, phát hiện 2 người đàn ông cùng một máy múc tại hiện trường. Địa phương đã lập biên bản, giao Công an xã điều tra, xử lý. Tuy nhiên, dù xác định vụ việc nghiêm trọng, có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hồ chứa, UBND xã Tân Mỹ vẫn chưa báo cáo cơ quan cấp trên.
Trong khi đó, ngày 11.9, ông Nguyễn Văn Nghĩa - Chủ tịch UBND xã Sen Ngư - cho biết, chưa nắm được vụ việc và đề nghị phóng viên cung cấp vị trí, tọa độ để kiểm tra. Đến ngày 16.9, sau khi kiểm tra, ông Nghĩa xác nhận có tình trạng lấn chiếm như Báo Lao Động phản ánh.
Dù vi phạm ở hồ Tiền Phong đã được phát hiện từ tháng 8.2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị vẫn chưa nắm được thông tin, chưa nhận được báo cáo từ địa phương. Chỉ sau khi phóng viên Báo Lao Động cung cấp thông tin, lãnh đạo sở mới chỉ đạo đơn vị chuyên môn kiểm tra. Ông Lê Quang Lam - Chi Cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Trị - cho biết, đơn vị bước đầu xác định có vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi tại các hồ Tiền Phong, Cải Cách và Bàu Vèng.
Điều đáng nói, đây không phải lần đầu tình trạng xâm lấn công trình thủy lợi được phát hiện tại xã Sen Ngư. Tháng 8.2025, sau phản ánh của Báo Lao Động, chính quyền xã Sen Ngư đã kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính một đối tượng về hành vi lấn chiếm 495m2 đất do Nhà nước quản lý tại khu vực hồ Thanh Sơn để mở rộng diện tích trồng keo tràm. Địa phương sau đó tiến hành các thủ tục xử lý và yêu cầu khôi phục hiện trạng theo quy định. Tuy nhiên, hơn 1 năm sau, tình trạng xâm lấn công trình thủy lợi tiếp tục được phát hiện tại hồ Tiền Phong, với quy mô đào đắp lớn hơn.
Bà Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị - cho biết, theo quy định phân cấp của UBND tỉnh Quảng Trị, chính quyền địa phương có trách nhiệm quản lý Nhà nước về thủy lợi, an toàn đập, hồ chứa nước trên địa bàn theo phân cấp. Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã có chỉ đạo kiểm tra, xử lý và làm rõ trách nhiệm.
