Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung. Ảnh: Bộ Ngoại giao
Năm 2026 đánh dấu 10 năm hình thành và phát triển của cơ chế hợp tác Mekong - Lan Thương (MLC), với sự tham gia của 6 nước ven sông: Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc và Việt Nam. Nhìn lại những thành quả của MLC, trong bài viết “Hợp tác Mekong - Lan Thương: Một thập kỷ cùng kiến tạo tương lai bền vững”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, những nỗ lực chung của 6 nước đã tạo dựng nên nền tảng hợp tác vững chắc, có những bước tiến vượt bậc và khẳng định vị thế cơ chế hợp tác tiểu vùng tiêu biểu.
Hợp tác quản lý bền vững nguồn nước đạt bước tiến triển thực chất, đáng khích lệ.
Kết nối khu vực được tăng cường. Nhiều dự án hạ tầng quan trọng đang được triển khai, như 3 tuyến đường sắt kết nối Việt Nam với Trung Quốc, hay tuyến cao tốc Hà Nội - Vientiane/Vinh - Thanh Thủy sẽ bổ trợ giao thông xuyên biên giới, từng bước hình thành các hành lang kinh tế - logistics mới, qua đó thúc đẩy liên kết giữa các nước thành viên và tạo động lực lan tỏa toàn tiểu vùng.
Việt Nam - thành viên chủ động đóng góp có trách nhiệm
Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng cả về định hướng chiến lược lẫn sáng kiến hợp tác cụ thể, thúc đẩy hợp tác MLC cùng các cơ chế hợp tác giữa Mekong với các đối tác như Ấn Độ, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đáp ứng hiệu quả hơn nhu cầu phát triển của tiểu vùng.
Trên tinh thần phát huy thế mạnh của tiểu vùng, Việt Nam đưa ra nhiều đề xuất về tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, chuỗi cung ứng, thúc đẩy phát triển kinh tế số cũng như liên kết giữa cơ chế MLC với các khuôn khổ khu vực, nhất là ASEAN, Ủy hội sông Mekong (MRC) và Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS).
Những đóng góp đó không chỉ thể hiện Việt Nam là một thành viên chủ động, có trách nhiệm trong hợp tác Mekong - Lan Thương, mà còn góp phần bảo đảm hài hòa lợi ích, nhất là trong quản lý bền vững nguồn nước Mekong và phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ những đề xuất ban đầu của Việt Nam, cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu thủy văn giữa Trung tâm Hợp tác nguồn nước MLC và Ban Thư ký MRC đã được thiết lập, gắn kết hợp tác nguồn nước với thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Kỷ nguyên phát triển mới của hợp tác Mekong - Lan Thương
Tiểu vùng Mekong và Trung Quốc đang bước vào thập kỷ phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, trong đó yêu cầu phát triển bền vững, thích ứng với bất ổn và nâng cao năng lực cạnh tranh ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, trong bối cảnh mới, yêu cầu mới, Việt Nam nhận thấy 3 trọng tâm của hợp tác Mekong - Lan Thương thời gian tới.
Một là, kiên trì củng cố quan hệ hữu nghị, duy trì đối thoại, tham vấn chân thành, thẳng thắn trên cơ sở các nguyên tắc đồng thuận, bình đẳng, tôn trọng luật pháp quốc tế và quyền lợi chính đáng của các nước.
Hai là, kiên định theo đuổi hợp tác thực chất hơn, phù hợp ưu tiên phát triển của các nước, giải quyết các thách thức chung mới, bảo đảm lợi ích chính đáng của tất cả các thành viên, nhất là trong các lĩnh vực quản lý nguồn nước...
Ba là, kiên quyết lấy con người làm trung tâm, bảo đảm mọi hoạt động hợp tác đều hướng tới phúc lợi, sinh kế và cơ hội phát triển của người dân. Hợp tác MLC thông qua các chương trình cụ thể về đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển nông thôn, giáo dục, y tế, an sinh xã hội và tăng cường giao lưu nhân dân...
Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục tích cực đóng góp để hợp tác MLC đạt được những bước chuyển mới, hướng tới mục tiêu xây dựng một Cộng đồng chia sẻ tương lai vì hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững giữa các nước Mekong - Lan Thương.
