Nắng nóng, độ mặn tăng cao khiến tôm nuôi của nhiều hộ tại phường Giá Rai, Cà Mau chết hàng loạt. Ảnh: Nhật Hồ
Thiếu nước ngọt, mặn xâm nhập sâu
Theo Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, tình hình nắng nóng có thể kéo dài đến tháng 5.2026. Ranh mặn 4g/l được dự báo xâm nhập sâu từ 44 - 55km, xấp xỉ trung bình nhiều năm; riêng hệ thống sông Vàm Cỏ vào sâu khoảng 55 - 60km. Mức độ xâm nhập mặn còn phụ thuộc vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông và chế độ vận hành các hồ chứa.
Tại Cà Mau, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, nhất là đối với lúa và hoa màu ở các khu vực ven biển, vùng ngọt hóa.
Ông Nguyễn Thanh Tùng - Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau - thông tin, đơn vị tăng cường theo dõi, cập nhật các bản tin dự báo khí tượng thủy văn, kịp thời cảnh báo để người dân chủ động ứng phó đồng thời hướng dẫn tích trữ nước ngọt, sử dụng tiết kiệm và đề xuất xây dựng các bể chứa nước tập trung trong tình huống khẩn cấp.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, thời điểm này không phải chính vụ lúa nên thiệt hại cho cây lúa không nhiều. Tuy nhiên, tại vùng ven biển, tôm nuôi có hiện tượng chết do nước mặn.
Tại Phước Long, Thới Bình, xâm nhập mặn đã vượt báo động 3; độ mặn vượt qua 10 phần ngàn. Trong khi đó tại Gành Hào, Đông Hải độ mặn đo được đã gần tới ngưỡng 30 phần ngàn. Cơ quan Khí tượng thủy văn tỉnh Cà Mau đưa ra cảnh báo từ đây cho đến 16.4, mặn tiếp tục xâm nhập sâu vào đất liền, có nơi đến 80km.
Tôm nuôi chết do vượt ngưỡng mặn
Nắng nóng kéo dài, độ mặn dưới sông, rạch tăng cao khiến cho nhiều nơi ở Cà Mau quay cuồng ứng phó. Từ giữa tháng 3 đến đầu tháng 4, nhiệt độ tại Cà Mau có thời điểm lên đến 37 - 38 độ C, khiến môi trường ao nuôi biến động mạnh, nhiều diện tích tôm bị thiệt hại.
Tại phường Giá Rai, nhiều hộ nuôi tôm quảng canh ghi nhận tình trạng tôm chết. Nguyên nhân chủ yếu do sốc nhiệt, độ mặn tăng cao vượt ngưỡng thích nghi, kéo theo các bệnh như đỏ thân, đốm trắng và hoại tử gan tụy cấp.
Anh Lê Văn Danh (Khóm 23) cho biết, vuông tôm hơn 1ha của gia đình mới thả nuôi khoảng 2 tháng thì gặp nắng nóng kéo dài. Khi cấp nước vào ao, tôm bị sốc, nổi đầu rồi chết, buộc phải thu hoạch sớm khi tôm chỉ đạt 80-90 con/kg, giá bán thấp, chỉ thu hồi được một phần vốn.
Nhiều hộ nuôi khác trong khu vực cũng rơi vào tình trạng tương tự, phải thu hoạch sớm để gỡ gạc. Ông Nguyễn Văn Năm, người có hơn 20 năm kinh nghiệm nuôi tôm cho hay, nhiệt độ thích hợp cho tôm phát triển là từ 26 - 30 độ C. Khi nắng nóng kéo dài, nhiệt độ nước tăng cao, bốc hơi mạnh làm độ mặn tăng nhanh, vượt ngưỡng cho phép, khiến tôm bị sốc, giảm ăn và dễ chết hàng loạt.
Trước tình hình này, Trung tâm Công ích phường Giá Rai thông báo liên tục cho người dân hạn chế thả nuôi tôm, nhất là tôm thẻ chân trắng.
Người nuôi cần áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, duy trì mực nước ao từ 1,3 - 1,5m, xử lý nước qua ao lắng trước khi cấp vào ao nuôi, tăng cường quạt nước để ổn định nhiệt độ và oxy. Đặc biệt, không sử dụng nước giếng khoan cấp trực tiếp vào ao do độ kiềm cao, dễ ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của tôm đồng thời, bổ sung dinh dưỡng hợp lý để tăng sức đề kháng, giúp tôm thích nghi với điều kiện hạn mặn, giảm thiểu rủi ro cho người nuôi.
Trong khi đó, tại nhiều địa phương ở Cà Mau, do nắng nóng kéo dài làm bốc hơi nước cộng với việc đắp đập ngăn mặn khiến nhiều kênh, rạch cạn kiệt. Tình trạng này khiến cho sạt lở đất diễn ra nhiều nơi.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cảnh báo nắng nóng, mặn xâm nhập kéo theo thiếu nước, sạt lở đất nên người dân cần chú ý để có biện pháp đề phòng.
