Mã vùng trồng được xem là "hộ chiếu" bảo đảm thị trường xuất khẩu sầu riêng. Ảnh: Phúc Khánh
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu kỹ thuật, mã số vùng trồng không còn đơn thuần là điều kiện “đủ hồ sơ xuất khẩu” mà trở thành công cụ truy xuất nguồn gốc bắt buộc. Ông Hà Ngọc Chiến - Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng - cho biết, mã số vùng trồng được cơ quan quản lý Nhà nước cấp khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và phải được duy trì liên tục. Với thị trường Trung Quốc, hồ sơ còn phải được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) xem xét, phê duyệt đối với nhiều mặt hàng.
“Chỉ những vùng trồng nằm trong danh sách được GACC chấp thuận mới được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Nếu vi phạm quy định truy xuất nguồn gốc hoặc yêu cầu kỹ thuật, mã số có thể bị tạm dừng hoặc thu hồi” - ông Chiến nói.
Chính vì giá trị ngày càng lớn của mã số vùng trồng, tại một số nơi đã xuất hiện tình trạng mượn, thuê, mua bán mã số. Theo đánh giá của Chính phủ, đây là hành vi ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín nông sản xuất khẩu của Việt Nam.
Toàn tỉnh hiện có 961 mã số vùng trồng với diện tích hơn 39.360ha và 362 mã số cơ sở đóng gói được phía Trung Quốc phê duyệt. Dù chưa phát hiện trường hợp mua bán, cho thuê mã số trên địa bàn, ngành nông nghiệp xác định nguy cơ vẫn hiện hữu.
“Nhiều hộ dân và doanh nghiệp chưa nhìn thấy đầy đủ giá trị dài hạn của mã số vùng trồng. Đây là điểm dễ dẫn đến việc cho mượn, cho thuê hoặc mua bán mã số. Vì vậy chúng tôi tập trung phòng ngừa từ sớm” - ông Hà Ngọc Chiến nhấn mạnh.
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã cung cấp cho từng xã danh sách cụ thể các vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã, đang đề nghị cấp mã, bị tạm dừng hoặc thu hồi để phục vụ quản lý, giám sát.
Song song đó, lực lượng An ninh kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường nắm tình hình, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng hoạt động sản xuất, kinh doanh nông sản để vi phạm pháp luật.
Theo ngành nông nghiệp, sự vào cuộc của cơ quan chức năng là điều kiện cần, nhưng điều kiện đủ là người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phải chủ động tuân thủ quy định về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.
