Băng biển tại các vùng cực đang có nhiều thay đổi trong bối cảnh Trái đất ấm lên, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và môi trường sống của nhiều loài. Ảnh: Xinhua
Báo cáo thường niên lần thứ 10 về tình trạng đại dương của Dịch vụ Giám sát Môi trường Biển Copernicus thuộc Liên minh châu Âu (EU) cho thấy, những thay đổi đáng kể đang diễn ra trên các vùng biển toàn cầu, từ các đợt nắng nóng kỷ lục ở Địa Trung Hải và Biển Đen đến những biến động của hệ sinh thái và tình trạng nước biển ngày càng có tính axit.
"Thông điệp rất rõ ràng. Đại dương đang thay đổi nhanh chóng", ông Pierre Bahurel, Tổng Giám đốc Mercator Ocean International, đơn vị vận hành Dịch vụ Giám sát Môi trường Biển Copernicus cho biết.
Theo báo cáo, những tác động rõ nét của tình trạng Trái đất ấm lên đang xuất hiện tại các vùng cực, chiếm khoảng 20% diện tích đại dương toàn cầu.
Tại Bắc Cực, nhiệt độ trung bình của bề mặt biển và bề mặt băng biển đã tăng tổng cộng 4,2 độ C trong giai đoạn 1982-2024, tương đương khoảng 1 độ C mỗi thập kỷ. Trong khi đó, nhiệt độ bề mặt biển trên toàn cầu tăng trung bình khoảng 0,12 độ C mỗi thập kỷ.
Mức tăng đặc biệt rõ tại biển Kara, phía bắc Siberia, nơi nhiệt độ đã tăng 6,7 độ C kể từ năm 1982, tương đương 1,68 độ C mỗi thập kỷ.
Cùng với nhiệt độ tăng, diện tích băng biển Bắc Cực đã giảm gần 500.000km2 mỗi thập kỷ kể từ năm 1979. Theo báo cáo, con số này tương đương với việc cứ 10 năm lại mất đi một vùng băng có diện tích xấp xỉ Tây Ban Nha.
Băng biển thu hẹp cũng khiến các vùng bờ biển Bắc Cực tiếp xúc nhiều hơn với sóng, làm gia tăng xói lở và gây thêm rủi ro đối với cộng đồng cũng như cơ sở hạ tầng ven biển. Bà Karina von Schuckmann, phụ trách báo cáo cho biết, khoảng 60% cơ sở hạ tầng ven biển tại Bắc Cực đang đứng trước nguy cơ chịu tác động của xói lở và nước biển dâng.
Ở đầu kia của Trái đất, sự suy giảm băng biển Nam Cực đang ảnh hưởng tới quần thể chim cánh cụt hoàng đế. Mức băng biển thấp kỷ lục năm 2022 trùng với lần đầu tiên các nhà khoa học ghi nhận tình trạng sinh sản thất bại trên diện rộng của loài này.
Chim cánh cụt hoàng đế phụ thuộc vào những vùng băng biển ổn định để sinh sống, kiếm ăn và sinh sản. Chim non có thể chết nếu rơi xuống vùng nước lạnh giá trước khi phát triển đầy đủ lớp lông có khả năng chống thấm nước.
Tháng 4 vừa qua, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã chuyển tình trạng bảo tồn của chim cánh cụt hoàng đế từ "sắp bị đe dọa" sang "nguy cấp". Báo cáo cảnh báo, hơn 90% quần thể sinh sản của loài này có thể gần như biến mất vào năm 2100 nếu băng biển tiếp tục suy giảm với tốc độ hiện nay.
