Siêu El Nino dự báo hình thành cuối mùa hè - đầu mùa thu gây nóng kỷ lục năm 2026 và 2027. Ảnh: NOAA
Thông thường, để được xác nhận là El Nino, nhiệt độ nước biển tại một khu vực nhất định ở Thái Bình Dương nhiệt đới phải cao hơn mức trung bình dài hạn ít nhất 0,5 độ C.
Trong khi đó, siêu El Nino xảy ra khi mức tăng vượt quá 2 độ C so với trung bình. Một số mô hình máy tính đáng tin cậy, như mô hình của châu Âu, đang dự báo kịch bản này có thể xảy ra trong lần này.
Hiện nay, một lượng lớn nước ấm bất thường đang lan rộng dưới bề mặt đại dương từ phía tây sang phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. Khối nước này dần trồi lên mặt biển, dấu hiệu rõ ràng cho thấy, El Nino 2026 đang hình thành. Các đợt gió thổi từ tây sang đông đã góp phần vận chuyển lượng nước ấm này.
Việc phát hiện sớm El Nino và dự báo diễn biến của hiện tượng này “giúp chúng ta có cảnh báo sớm về các rủi ro liên quan đến thời tiết, bao gồm lũ lụt, hạn hán, nắng nóng, bão và dông mạnh”, nhà khí tượng Nat Johnson tại Phòng thí nghiệm Động lực học Chất lưu Địa vật lý thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất định về El Nino sắp hình thành, đặc biệt là về cường độ. Các dự báo được thực hiện vào mùa xuân thường có độ chính xác thấp hơn so với các thời điểm khác trong năm.
Tại Mỹ, El Nino thường gây tác động mạnh nhất vào mùa đông, khi hàng loạt cơn bão có thể tràn vào bang California và khu vực phía nam nước này, làm tăng nguy cơ lũ lụt.
El Nino cũng có thể làm tăng tốc độ gió ở tầng khí quyển trên cao tại Đại Tây Dương nhiệt đới vào mùa thu, gây ra hiện tượng đứt gió. Gió đứt có thể phá vỡ các cơn bão nhiệt đới và bão mới hình thành, từ đó làm giảm mức độ hoạt động của mùa bão Đại Tây Dương.
Các đợt El Nino mạnh còn có liên hệ với những đợt nắng nóng tại Mỹ và nhiều nơi trên thế giới.
Trên phạm vi toàn cầu, El Nino làm tăng khả năng xảy ra hạn hán và nắng nóng tại Australia, đồng thời làm tăng nguy cơ cháy rừng. Những khu vực khác dễ xảy ra hạn hán gồm phía bắc Nam Mỹ (bao gồm một phần rừng Amazon), khu vực Trung và Nam Phi, cũng như Ấn Độ.
Ngược lại, El Nino cũng có thể gây mưa lớn quá mức. Những khu vực dễ xảy ra lũ lụt gồm đông nam Nam Mỹ, vùng Sừng châu Phi, Iran, Afghanistan và nhiều nơi ở khu vực Nam - Trung Á.
Nếu một đợt El Nino mạnh hình thành và kéo dài qua mùa đông, gần như chắc chắn năm 2026, 2027 sẽ lập kỷ lục năm nóng nhất kể từ khi có số liệu quan trắc vào thế kỷ 19.
Đợt El Nino gần nhất (không phải siêu El Nino) đã khiến năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận. Siêu El Nino gần nhất xảy ra vào giai đoạn 2015-2016, trước đó là các năm 1997-1998 và 1982-1983.
Siêu El Nino không phải là thuật ngữ chính thức, mà là cách gọi không chính thức được một số nhà dự báo thời tiết và truyền thông sử dụng để chỉ những đợt El Nino cực mạnh.
Các nhà khí tượng học hiện theo dõi sát sao nhiệt độ nước Thái Bình Dương để xác định mức độ mạnh của El Nino lần này. Nếu dự báo của mô hình châu Âu chính xác, đây có thể là đợt El Nino mạnh nhất lịch sử.
