Vị trí mảnh tên lửa SpaceX va chạm với bề mặt Mặt trăng. Ảnh: AFP
Một kính thiên văn tại Chile ghi nhận bằng chứng về mảnh tên lửa SpaceX va chạm với bề mặt Mặt trăng.
Vụ va chạm không phải là hành động có chủ đích, không gây bất kỳ nguy hiểm nào đối với Trái đất và được cho là đã tạo ra một hố va chạm mới trên Mặt trăng. Các cơ quan vũ trụ, trong đó có NASA, vẫn hy vọng sẽ sớm ghi lại hình ảnh khu vực này.
Các nhà khoa học trước đó dự đoán tầng trên của tên lửa Falcon 9 của SpaceX sẽ lao vào bề mặt Mặt trăng vào khoảng 6h35 ngày 5.8, giờ GMT (tức 13h35 ngày 5.8 theo giờ Hà Nội).
Đài quan sát Nam Âu (ESO) thông tin trên mạng xã hội rằng vụ mảnh tên lửa va chạm xảy ra đúng như dự đoán, dựa trên các quan sát của Kính thiên văn Rất Lớn (Very Large Telescope - VLT) đặt tại Chile.
Theo ESO, kính thiên văn VLT đã phát hiện các vạch quang phổ, vốn được xem là những "dấu vân tay hóa học", cho thấy sự xuất hiện của khí natri và lithium trong cột bụi và khí bốc lên sau va chạm, kéo dài khoảng 5-10 phút.
Theo ESO, natri nhiều khả năng xuất phát từ lớp đất đá trên bề mặt Mặt trăng, trong khi lithium có thể xuất phát từ mảnh tên lửa.
Nhóm nghiên cứu sẽ công bố thêm kết quả sau khi hoàn tất quá trình phân tích chi tiết.
Các nhà quan sát trước đó nhận định vụ va chạm của mảnh tên lửa SpaceX với bề mặt Mặt trăng ở tốc độ khoảng 8.690 km/h là điều không thể tránh khỏi.
"Tôi có thể khẳng định theo đúng các định luật của Isaac Newton rằng mảnh tên lửa chắc chắn đâm vào Mặt trăng, không có cách nào để thoát khỏi quỹ đạo đó" - nhà vật lý thiên văn kiêm chuyên gia phân tích không gian Jonathan McDowell chia sẻ với AFP.
NASA dự định sử dụng tàu thăm dò Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO), trong khi Hàn Quốc sẽ sử dụng tàu quỹ đạo Pathfinder Lunar Orbiter để chụp ảnh khu vực tên lửa SpaceX lao vào bề mặt Mặt trăng. Tuy nhiên, các tàu thăm dò có thể cần tới vài ngày mới thu được dữ liệu.
Chia sẻ bài đăng của ESO, nhà khoa học Benjamin Fernando thuộc Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos, bang New Mexico, Mỹ xác nhận với AFP: "Tôi có thể khẳng định vụ va chạm đã xảy ra".
Ông Fernando là tác giả chính của một nghiên cứu về sự kiện này. Theo ước tính của nhóm, tầng tên lửa nặng khoảng 4.000kg khi va chạm, với giả định toàn bộ nhiên liệu đã được sử dụng hết.
Tên lửa Falcon 9 của SpaceX được phóng vào tháng 1.2025, mang theo 2 tàu đổ bộ Mặt trăng. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tầng đẩy đầu tiên quay trở lại Trái đất, còn tầng trên tiếp tục bay trong không gian để đưa các tàu đổ bộ đến quỹ đạo mong muốn.
Trong các sứ mệnh kiểu này, SpaceX thường thực hiện các thao tác nhằm bảo đảm tầng tên lửa thứ hai ở trạng thái an toàn theo các quy định hiện hành.
Bà Julianna Scheiman - Giám đốc các chương trình Khoa học NASA và Dragon tại SpaceX - cho biết, công ty đã thực hiện đầy đủ quy trình này. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa hoạt động của Mặt trời và lực hấp dẫn khiến tầng tên lửa đi chệch quỹ đạo và cuối cùng hướng về phía Mặt trăng.
Tầng tên lửa Falcon 9 chỉ là một trong hàng chục nghìn mảnh rác vũ trụ đang tồn tại quanh Trái đất.
Mặt trăng thường ghi nhận những vụ va chạm thiên thạch và các vật thể tự nhiên trong vũ trụ nhưng những vụ va chạm do vật thể nhân tạo gây ra vẫn khá hiếm.
