La Nina dự báo rút lui nhanh, mở đường cho El Nino đến sớm

Hiện tượng El Nino tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương đang có dấu hiệu phát triển nhanh, trong bối cảnh La Nina có thể sớm kết thúc, mở đường cho một pha El Nino từ trung bình đến mạnh vào mùa hè năm 2026 ở bán cầu bắc.

El Nino là pha nóng của Dao động Nam - El Nino (ENSO), thường khiến nhiệt độ cao hơn mức trung bình ở nhiều khu vực trên thế giới, làm tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu theo tháng và theo năm, đồng thời dẫn tới thay đổi rõ rệt về lượng mưa, nơi mưa nhiều hơn, nơi lại hạn hán nghiêm trọng.

Theo nhà khí tượng học Ben Noll của Washington Post, các dự báo mới nhất từ Trung tâm Dự báo Thời tiết hạn trung châu Âu (ECMWF) cho thấy khả năng hình thành một El Nino có tác động làm Trái đất nóng lên trong năm nay là rất cao.

“Những tín hiệu mới từ ECMWF cho thấy El Nino đang phát triển mạnh mẽ, với sự thay đổi rõ rệt của các mô hình gió trên Thái Bình Dương, báo hiệu quá trình chuyển pha đang diễn ra” - ông nhấn mạnh.

Phần lớn các dự báo hiện nay cho rằng El Nino có thể hình thành trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7.2026, với cường độ từ trung bình đến mạnh.

"Các mô hình dự báo mùa mới nhất của ECMWF cho thấy La Nina sẽ nhanh chóng suy yếu trong mùa xuân, trước khi El Nino phát triển rõ rệt vào mùa hè" - nhà khí tượng Dylan Federicocủa WSVN 7 News, Mỹ cho biết.

Trong khi đó, các điều kiện La Nina đã chi phối thời tiết toàn cầu trong vài tháng qua được dự báo sẽ chuyển sang trạng thái ENSO trung tính trong thời gian ngắn.

Nhà khí tượng học, chuyên gia ENSO Eric Webb nhận định, đây là một trong những lần La Nina kết thúc nhanh nhất mà ông từng ghi nhận trong hơn một thập kỷ theo dõi hiện tượng này.

Một số nhà khoa học khí hậu cho rằng, ngay cả khi El Nino năm 2026 đạt cường độ mạnh, khả năng gây ra cú sốc nhiệt toàn cầu lớn như giai đoạn 2023-2024 là không cao.

Quá trình hình thành El Nino hiện nay có nét tương đồng với năm 1997, song nhiều yếu tố có thể kìm hãm hoặc làm suy yếu diễn biến này trước khi đạt đến mức cực đoan, nhà khoa học khí quyển Paul Roundy, Đại học Albany, Mỹ, cho hay.

“Hiện tượng này không được kỳ vọng sẽ tạo ra mức tăng nhiệt độ toàn cầu đột biến như giai đoạn 2023-2024, ngay cả khi El Nino trở nên mạnh. Nguyên nhân là các mô hình nhiệt độ mặt nước biển ở vĩ độ cao không ủng hộ một tín hiệu nóng lớn trong năm nay” - ông phân tích.

Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo El Nino vẫn có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng về thời tiết, đặc biệt là giảm lượng mưa tại một số quốc gia.

El Nino dự báo xảy ra năm 2026 xuất hiện trong bối cảnh Trái đất vừa trải qua 3 năm nóng kỷ lục liên tiếp. Giai đoạn 2023-2025 đã phá hàng loạt kỷ lục về nhiệt độ trung bình toàn cầu theo tháng và theo năm.

Nhà khoa học khí hậu Zeke Hausfather của Berkeley Earth dự báo, năm 2026 và 2027 có thể tiếp tục ghi nhận mức nhiệt độ trung bình toàn cầu cao bất thường.

Theo ông, năm 2026 nhiều khả năng tương đương với các năm 2023 và 2025, với mức tăng khoảng 1,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, trong khi năm 2027 có thể nóng hơn đáng kể, tùy thuộc vào diễn biến thực tế của El Nino.