Theo đại biểu Lê Văn Thế, việc thu hồi đất cần tránh tạo thửa nhỏ, méo mó, khó tiếp cận. Ảnh: Quochoi.vn
Ngày 21.8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Phát biểu tại hội trường, đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn ĐBQH Ninh Bình) thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Vị này đề nghị xử lý việc thu hồi đất cần gắn với tổ chức lại không gian phát triển.
Đại biểu Lê Văn Thế nhấn mạnh, khi Nhà nước đầu tư một tuyến đường hoặc một công trình hạ tầng lớn, việc thu hồi đất không nên chỉ dừng ở việc lấy đủ diện tích cho công trình.
“Nếu chỉ thu hồi đúng phần đất nằm trong ranh giới dự án, sau khi công trình hoàn thành có thể để lại những phần đất nhỏ, méo, khó tiếp cận; đất sản xuất bị chia cắt hoặc không hiệu quả đối với việc canh tác đất nông nghiệp” - đại biểu Thế nêu.
Chính vì vậy, đề nghị giải phóng mặt bằng không chỉ là lấy đủ đất cho công trình, mà phải đồng thời tính đến hiệu quả sử dụng đất và chất lượng không gian hình thành sau dự án.
Đối với khoản 6 Điều 42 của dự thảo Luật quy định, khi người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại của thửa đất thì cơ quan có thẩm quyền quyết định thu hồi và thực hiện bồi thường, hỗ trợ.
Quy định này tôn trọng quyền lựa chọn của người dân, nhưng trong cùng một dự án có thể phát sinh tình huống những phần đất còn lại có những thửa đất nhỏ, méo hoặc không còn khả năng sử dụng hiệu quả, trong khi đó có người đề nghị thu hồi, có người không đề nghị thu hồi.
“Nếu chỉ xử lý theo nhu cầu của từng hộ thì bài toán không gian của cả dự án vẫn có thể bị bỏ ngỏ” - đại biểu Lê Văn Thế nói và đề nghị Luật cần bổ sung tiêu chí khách quan để đánh giá phần đất còn lại ngay trong quá trình lập phương án thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Nếu phần đất vẫn có thể tiếp tục sử dụng thì phải tôn trọng quyền lựa chọn của người dân. Nhưng nếu cần thu hồi để chỉnh trang, tổ chức lại một không gian rộng hơn thì phải có căn cứ pháp lý độc lập, phù hợp quy hoạch, có dự án, phạm vi và phương án rõ ràng; không thể chỉ dựa vào nhu cầu của từng hộ để giải quyết một vấn đề mang tính tổng thể.
Tại hội trường, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn ĐBQH TP Đà Nẵng) đề cập dự thảo cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Theo đại biểu, nội dung này cần xem xét kỹ lưỡng.
Theo đại biểu, quy định trên giúp đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả sử dụng đồng vốn, song cũng phải đặt bên cạnh ổn định đời sống, sinh kế của người dân.
“Một gia đình khi bị thu hồi đất mà chưa có chỗ tái định cư sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Ở đâu, con cái học hành thế nào, người già, người ốm ra làm sao…” - đại biểu Hạ đặt câu hỏi.
Vị này nói thêm, cần lưu tâm vấn đề không chỉ là bồi thường bao nhiêu tiền mà quan trọng hơn phải giúp người dân ổn định cuộc sống. Khi bị thu hồi đất và phải di dời, đây chính là “sự hy sinh” của người dân cho sự nghiệp phát triển chung.
Vì vậy, chính sách cần được xây dựng sao cho tương xứng với đóng góp ấy, nếu thu hồi mà chưa tính đến tái định cư sẽ phát sinh nhiều vấn đề.
