Toàn cảnh Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc - Thị Nghè tháng 9.2026. Ảnh: Ban hạ tầng đô thị TPHCM
Ngày 15.9, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM (chủ đầu tư) thông tin về tiến độ Dự án Vệ sinh Môi trường TPHCM - giai đoạn 2 (HCMES2).
Dự án có tổng mức đầu tư 499 triệu USD, trong đó 338 triệu USD là vốn vay Ngân hàng Thế giới (WB), phần còn lại là vốn đối ứng từ ngân sách thành phố. Dự án được khởi công từ năm 2017.
HCMES2 gồm các hạng mục xây dựng mạng lưới thu gom nước thải tại khu vực Thành phố Thủ Đức trước đây, tuyến cống bao dài khoảng 8km kết nối điểm xả thải hiện hữu với nhà máy xử lý nước thải.
Hạng mục lớn và quan trọng nhất của dự án là Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc - Thị Nghè, tổng vốn đầu tư khoảng 240 triệu USD.
Nhà máy được khởi công xây dựng từ năm 2020, đến nay đạt hơn 75% khối lượng. Công trình dự kiến hoàn thành vào quý III/2027. Các phần việc còn lại chủ yếu là nhập khẩu, lắp đặt, đấu nối và chạy thử thiết bị.
Nhà máy có công suất xử lý 480.000m³ nước thải/ngày đêm, được xây dựng tại phường Cát Lái. Công trình sử dụng công nghệ xử lý sinh học MBBR, nhằm xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường.
Nước thải từ khu dân cư dọc hai bên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, qua các khu vực quận 1, 3, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình và Quận 2 trước đây, sẽ được thu gom về nhà máy thông qua hệ thống cống bao.
Tại nhà máy, nước thải được xử lý qua nhiều công đoạn để loại bỏ các chất hữu cơ và các thành phần gây ô nhiễm. Nước sau xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra nguồn tiếp nhận.
Tại hội thảo về chống ngập, thoát nước trong phát triển đô thị và giải pháp thực hiện các chỉ tiêu thu gom, xử lý nước thải đô thị đến năm 2030 tổ chức chiều 15.9, ông Lê Ngọc Linh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu thu gom ít nhất 80% nước thải đô thị và xử lý đạt quy chuẩn 40 - 45%.
Trong khi đó, hiện tỉ lệ thu gom nước thải toàn thành phố mới đạt khoảng 52%, còn tỉ lệ được xử lý đạt quy chuẩn chỉ khoảng 19,5%.
Theo ông Linh, điểm nghẽn không chỉ nằm ở công suất nhà máy mà còn ở sự thiếu đồng bộ của mạng lưới thu gom, trạm bơm, tuyến truyền tải và các công trình liên quan.
TPHCM cần ưu tiên hoàn thiện hệ thống thu gom để khai thác hết công suất các nhà máy hiện hữu, đồng thời lồng ghép đầu tư thoát nước, thu gom nước thải với các dự án cải tạo đường, hẻm, chỉnh trang đô thị và chống ngập.
"Cách làm này vừa tận dụng nguồn lực đầu tư, vừa hạn chế việc thi công nhiều lần, ảnh hưởng đến đời sống người dân" - ông Linh nói.
Đối với các dự án mới, nhà máy xử lý và mạng lưới thu gom cần được đầu tư, xây dựng, vận hành đồng bộ, tránh tình trạng nhà máy có công suất nhưng thiếu nước thải đầu vào.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng TPHCM, giai đoạn 2026 - 2030, TPHCM dự kiến triển khai nhiều dự án thu gom, xử lý nước thải, huy động nguồn vốn ngân sách và đẩy mạnh hình thức PPP.
Thành phố cũng khuyến khích ứng dụng SCADA, dữ liệu số và các phần mềm quản lý hiện đại để nâng cao hiệu quả giám sát, vận hành và dự báo hệ thống.
