Mạn trái con tàu có niên đại từ thế kỷ 15 cho thấy, bánh lái và lỗ lắp cần điều khiển bánh lái. Ảnh: Cơ quan Bảo tàng Hàng hải và Lịch sử Giao thông Quốc gia Thụy Điển (SMTM)
Theo AFP, con tàu mang tên Vrak 5 nằm gần lâu đài Häringe, phía nam Stockholm, Thụy Điển. Nhà khảo cổ hàng hải Hakan Altrock thuộc Bảo tàng Xác tàu Thụy Điển cho biết, con tàu có thể dài khoảng 40-45m khi còn hoạt động.
Xác tàu được phát hiện từ cuối thế kỷ 19, cùng 4 xác tàu khác tại eo biển Landfjärden. Tuy nhiên, đến tháng 2.2025, các nhà nghiên cứu mới xác định Vrak 5 có niên đại vào khoảng những năm 1480, thậm chí có thể từ thập niên 1460.
Chưa rõ con tàu thuộc về Thụy Điển hay Đan Mạch. Theo ông Altrock, gỗ đóng tàu có nguồn gốc từ khu vực ngày nay thuộc đông nam Thụy Điển.
Điểm đặc biệt của Vrak 5 là kỹ thuật đóng vỏ tàu bằng cách ghép các tấm ván sát cạnh nhau, thay vì chồng lên nhau. Đây được xem là ví dụ sớm về kỹ thuật đóng tàu kiểu carvel tại khu vực Scandinavia mà giới nghiên cứu biết đến. Phương pháp này giúp chế tạo những con tàu lớn và chắc chắn hơn, đáp ứng nhu cầu sử dụng pháo hạng nặng trên biển.
Trong đợt khảo sát mới nhất, các nhà khảo cổ dùng thiết bị hút trầm tích để làm lộ kết cấu tàu. Họ tìm thấy gạch có thể thuộc khu vực bếp và một số bộ phận của hệ thống buồm.
Nghiên cứu còn hướng đến việc tìm hiểu khẩu phần ăn trên tàu. Nghiên cứu sinh Matilda Jarl cho hay, thủy thủ có thể ăn cá, thịt và cháo; bia là đồ uống phổ biến, trong khi những người có địa vị cao hơn có thể dùng rượu vang.
Nguyên nhân chìm tàu vẫn chưa được xác định. Một giả thuyết cho rằng tàu có thể bị đánh chìm trong cuộc tấn công của Đan Mạch vào lâu đài Häringe năm 1501. Các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ tìm thấy dấu vết cháy để kiểm chứng giả thuyết này.
