Ngày 28.5, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Hội đồng nhân dân (HĐND) toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031.
Phát biểu tại Hội nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, nhiệm kỳ 2021 - 2026 được ghi nhận là một nhiệm kỳ có nhiều dấu ấn lịch sử của Quốc hội và HĐND các cấp.
Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, Chính phủ xác định rất rõ nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và hiệu lực điều hành của bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương.
Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị tập trung một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gắn với nâng cao hiệu quả HĐND các cấp trước yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian tới.
Trong đó, phải đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân.
Điểm cốt lõi của quản trị địa phương hiệu quả là tạo được môi trường phát triển tốt hơn, huy động cộng đồng, doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân và phát huy cao độ dân chủ cơ sở, để mọi người dân được tham gia vào từng mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách phát triển của đất nước và địa phương.
Chính phủ sẽ tiếp tục đề xuất Quốc hội và theo thẩm quyền hoàn thiện thể chế, chính sách, phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương; tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm và khả năng phản ứng chính sách của địa phương.
Đặc biệt Chính phủ sẽ hướng dẫn, phát huy hơn nữa vai trò, chức năng của HĐND, nhất là HĐND cấp xã. Đồng thời, phải chuyển tư duy ban hành chính sách để kiến tạo, phát triển, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân…
Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với kiểm soát quyền lực hiệu quả.
Theo đó, yếu tố cơ bản của chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là tinh gọn tổ chức bộ máy, mà là tái cấu trúc lại phương thức vận hành của nền hành chính quốc gia theo hướng gần dân, linh hoạt hơn, hiệu quả hơn và kiến tạo phát triển đất nước nhanh hơn.
Chính phủ tiếp tục rà soát, phân cấp, phân quyền cho địa phương; đồng thời phân bổ tương ứng về nguồn lực, dữ liệu và công cụ quản trị để địa phương đủ năng lực thực hiện trọng trách được giao.
Cùng với đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải chủ động hơn, sâu sát hơn với địa phương; không để tình trạng chậm hướng dẫn, đùn đẩy trách nhiệm hay để địa phương “chờ cơ chế” như thực trạng một số nhiệm vụ hiện nay đang tồn đọng.
Phó Thủ tướng Chính phủ nói, phân quyền càng mạnh thì kiểm soát quyền lực phải càng phải chặt chẽ. HĐND phải thực sự là thiết chế kiểm soát quyền lực hiệu quả ở địa phương; nhất là tiếp tục ban hành cơ chế phân cấp tại địa phương mình.
Theo đó, tiếp tục đổi mới giám sát, từ giám sát hành chính truyền thống, sang giám sát thực chất mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận được hiệu quả từ chủ trương lớn của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại địa phương.
Phải tạo bước đột phá thực sự về chuyển đổi số trong hoạt động của hệ thống hành chính địa phương.
Ngoài ra, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế và cải cách thủ tục hành chính. Đây chính là khâu đột phá của đột phá để giải phóng nguồn lực nâng cao năng lực cạnh tranh và đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Vì vậy, Quốc hội đang đồng hành cùng Chính phủ tập trung rất mạnh vào cải cách thể chế với tinh thần thể chế phải mở đường cho phát triển và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Cuối cùng phải nâng cao năng lực giám sát thực thi chính sách gắn với kiểm soát rủi ro phát triển. Giám sát không chỉ tập trung nêu ra tồn tại, mà phải góp phần thúc đẩy thực thi, giữ vững ổn định và tạo nền tảng quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững.
