Ông Trump tuyên bố vai trò trong đàm phán với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16.2 cho biết ông sẽ tham gia “gián tiếp” vào các cuộc đàm phán quan trọng giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân của Tehran, dự kiến diễn ra tại Geneva. Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump khẳng định các cuộc trao đổi sẽ rất quan trọng và bày tỏ tin rằng Iran muốn đạt được thỏa thuận.

Ông Trump nhận định Tehran từng theo đuổi lập trường cứng rắn trong đàm phán, song đã nhận ra hệ quả của cách tiếp cận đó khi Mỹ tiến hành không kích các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái. Ông nhắc đến việc Mỹ phải điều oanh tạc cơ tàng hình B-2 để “loại bỏ tiềm năng hạt nhân” của Iran và bày tỏ hy vọng phía Iran sẽ “hợp lý hơn”.

Trước thềm đàm phán, căng thẳng gia tăng khi Mỹ triển khai thêm một tàu sân bay thứ hai tới Trung Đông. Giới chức Mỹ cho biết quân đội đang chuẩn bị cho khả năng tiến hành chiến dịch kéo dài nếu đối thoại thất bại.

Trước các cuộc không kích hồi tháng 6, đàm phán hạt nhân giữa hai bên từng đình trệ do Washington yêu cầu Tehran từ bỏ hoạt động làm giàu uranium trong nước, điều Mỹ coi là con đường dẫn tới vũ khí hạt nhân. Iran không chấp nhận yêu cầu này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã gặp người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và cho biết ông có mặt tại Geneva để hướng tới “một thỏa thuận công bằng và cân bằng”. Ông nhấn mạnh điều “không có trên bàn đàm phán” là sự khuất phục trước đe dọa.

IAEA nhiều tháng qua kêu gọi Iran làm rõ số phận kho dự trữ khoảng 440kg uranium được làm giàu sau các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở Natanz, Fordow và Isfahan, đồng thời cho phép nối lại đầy đủ hoạt động thanh sát.

Iran nhiều lần cảnh báo có thể đóng cửa Eo biển Hormuz nếu bị tấn công, động thái có thể ảnh hưởng tới khoảng 1/5 lưu lượng dầu toàn cầu. Tehran đã tiến hành tập trận tại tuyến hàng hải chiến lược này.

Washington cũng muốn mở rộng nội dung đàm phán sang các vấn đề phi hạt nhân như kho tên lửa của Iran, trong khi Tehran khẳng định chỉ thảo luận về hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy dỡ bỏ trừng phạt và không chấp nhận mức làm giàu bằng 0.

Trong chuyến thăm Hungary, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có cơ hội đạt được thỏa thuận bằng con đường ngoại giao, nhưng thừa nhận đây sẽ là quá trình khó khăn.