Nga mở cửa tuyến hàng hải Bắc Cực cho phương Tây

Nga sẽ không cấm các nước phương Tây sử dụng tuyến đường biển phương Bắc, Bộ trưởng Bộ Phát triển Viễn Đông và Bắc Cực Nga Alexey Chekunkov chia sẻ trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Izvestia.

Theo ông Chekunkov, tình hình bất ổn tại Trung Đông có thể khiến lưu lượng hàng hóa vận chuyển qua Tuyến đường biển phương Bắc tăng. Ví dụ, Trung Quốc đang lên kế hoạch nâng lượng hàng hóa trung chuyển qua tuyến đường này lên 20 triệu tấn vào năm 2030.

Các chuyên gia nhận định, Mỹ và châu Âu cũng có thể quan tâm đến việc vận chuyển năng lượng và nguyên liệu thô qua hành lang hàng hải này.

Trong khi đó, Nga đang lên kế hoạch đóng mới 10 tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân và triển khai một hệ thống không gian nhằm phục vụ phát triển tuyến đường biển phương Bắc.

Về lâu dài, châu Âu và Mỹ có thể coi tuyến đường biển phương Bắc là tuyến vận tải thay thế, rút ngắn một phần thời gian vận chuyển giữa châu Á với châu Âu hoặc Bắc Mỹ, theo ông Pavel Anisimov - Phó Giám đốc Viện Quan hệ quốc tế và Khoa học chính trị thuộc Đại học Nhân văn Quốc gia Nga (RGGU).

Ông Anisimov nhận định, nguy cơ gián đoạn hoặc mất ổn định hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và kênh đào Suez càng lớn thì các tuyến đường thay thế càng có giá trị với các nền kinh tế lớn.

Chuyên gia người Nga cho hay, những mặt hàng có tiềm năng vận chuyển qua Tuyến đường biển phương Bắc gồm năng lượng như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và dầu mỏ, các loại nguyên liệu thô. Trong tương lai, tuyến đường này có thể triển khai vận tải container tốc độ cao nếu Nga bảo đảm được hoạt động hàng hải quanh năm cùng mức phí ổn định, dễ dự đoán.

Tuy nhiên, chuyên gia này lưu ý rằng, lưu lượng vận tải của phương Tây trên tuyến đường biển phương Bắc thời gian qua bị hạn chế bởi nhiều yếu tố địa chính trị, bao gồm các lệnh trừng phạt, tranh cãi pháp lý về quy chế của tuyến đường, chi phí cao cho dịch vụ hộ tống bằng tàu phá băng và những lo ngại về môi trường.

Nhà phân tích chính trị Denis Denisov cho biết, việc các nước phương Tây sử dụng Tuyến đường biển phương Bắc có thể được đưa ra đàm phán sau khi xung đột Ukraina và các vấn đề an ninh khu vực quan trọng được giải quyết. Dù vậy, ông cho rằng, tuyến hàng hải này vẫn có tiềm năng trở thành một tuyến vận tải biển quan trọng đối với phương Tây trong tương lai.

Trước mắt, các nước phương Tây có thể chỉ đề nghị Nga cho phép sử dụng tuyến đường biển phương Bắc trong trường hợp khẩn cấp, như khi các tuyến vận tải qua Trung Đông bị gián đoạn hoặc đóng cửa hoàn toàn.

Vấn đề này có thể được đưa ra thảo luận nếu trong tương lai diễn ra các cuộc đàm phán nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Nga với Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ.

Nga hiện tái định hướng phần lớn hoạt động trung chuyển quốc tế trên Tuyến đường biển phương Bắc sang các đối tác như Trung Quốc, Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Những nước này cũng đang gia tăng đáng kể hoạt động vận tải hàng hải tại khu vực Bắc Cực.