Nga có thể thu thêm hàng chục tỉ USD khi thị trường đảo lộn vì xung đột Iran

Nga đang nổi lên như một trong những bên hưởng lợi lớn nhất từ cuộc xung đột ở Trung Đông giữa Mỹ - Israel và Iran, khi giá dầu tăng mạnh và việc nới lỏng tạm thời một số lệnh trừng phạt giúp giá trị cũng như khối lượng xuất khẩu dầu thô của Nga tăng, các nhà phân tích nhận định.

Cuộc xung đột ở Trung Đông làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng vọt do lo ngại nguồn cung có thể bị gián đoạn tại eo biển Hormuz, một trong những hành lang vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới.

"Nga có thể thu lợi lớn từ giá dầu tăng, đặc biệt khi Mỹ đã nới lỏng những hạn chế trong việc bán dầu thô của Nga cho Ấn Độ" - ông Saul Kavonic, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee, nhận định.

Giá dầu vượt mức 100 USD/thùng vào ngày 9.3 khi giới giao dịch tính đến nguy cơ xung đột tại Vùng Vịnh có thể làm gián đoạn các chuyến hàng đi qua eo biển Hormuz.

Dù giá dầu giảm khoảng 7% vào ngày 10.3 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu rằng xung đột với Iran có thể sớm kết thúc nhưng mức giá hiện vẫn cao hơn khoảng 27% so với trước khi xung đột ở Iran bùng nổ.

Đối với Nga, một trong những nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới dù đang chịu nhiều lệnh trừng phạt của phương Tây sau khi xung đột ở Ukraina bùng nổ, đợt tăng giá dầu lần này đồng nghĩa với nguồn thu ngân sách nhà nước mạnh hơn.

Ông Henning Gloystein - Giám đốc điều hành phụ trách năng lượng và tài nguyên tại Eurasia Group - cho rằng, Nga “đã hưởng lợi rất lớn” từ cuộc khủng hoảng sau khi Mỹ cho phép Ấn Độ tạm thời tiếp tục mua dầu của Nga.

"Những lô hàng đang được bán quanh mức 90 USD/thùng, tức tăng mạnh cả về giá lẫn khối lượng so với khoảng 50 USD/thùng trước khi xung đột Iran nổ ra" - ông nói.

Các nhà phân tích nhận định, giá dầu cao hơn kết hợp với việc thực thi trừng phạt được nới lỏng giúp thêm nhiều thùng dầu của Nga tiếp tục lưu thông trên thị trường, mang lại cú hích tài chính trước mắt cho Nga.

Bà Muyu Xu - nhà phân tích cấp cao tại Kpler - cho biết, việc Ấn Độ quay trở lại mua dầu giúp giá dầu của Nga tăng lên, đồng thời giải phóng lượng hàng tồn đọng trên các tàu chở dầu ngoài khơi.

Dữ liệu của Kpler cho thấy, lượng dầu của Nga lưu trữ trên các tàu chở dầu từ mức 132,9 triệu thùng vào cuối tháng 2 đã giảm xuống 118,3 triệu thùng trong tuần này, cho thấy các lô hàng đang nhanh chóng được chuyển tới người mua.

Nếu cuộc khủng hoảng tiếp tục làm giảm xuất khẩu dầu từ khu vực Vùng Vịnh, mức lợi nhuận của Nga có thể còn lớn hơn. Theo ước tính của ông Gloystein, Nga có thể thu về hàng chục tỉ USD doanh thu ngân sách bổ sung nếu giá dầu và khí đốt duy trì ở mức cao.

Ngoài việc cấp miễn trừ tạm thời cho Ấn Độ, Mỹ cũng đang cân nhắc nới lỏng các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Nga.

Trong khi đó, lợi thế của Nga có thể không chỉ giới hạn ở dầu thô. Ông Gloystein cho rằng, châu Âu có thể tăng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga, bởi hiện tại các chuyến LNG vẫn chưa bị Liên minh châu Âu trừng phạt.

“Lợi ích trong ngắn hạn có thể đáng kể vì Nga vừa được hưởng giá cao hơn, vừa có một số nới lỏng trong việc thực thi trừng phạt. Nhưng tiềm năng tăng trưởng vẫn bị giới hạn” - bà Carole Nakhle, nhà sáng lập Crystol Energy, nhận định.