TP Hà Nội đã xây dựng phương án tổng thể chống ngập mùa mưa bão năm 2026, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước, ứng phó với các tình huống mưa cực đoan.
Thống kê năm 2025, Hà Nội trải qua một trong những mùa mưa khắc nghiệt nhất nhiều năm qua với tổng lượng mưa trung bình khoảng 2.050 mm, xuất hiện 77 ngày mưa, trong đó nội thành có tới 65 ngày mưa lớn trên 50 mm.
Thành phố cũng chịu ảnh hưởng của nhiều cơn bão mạnh như WIPHA, KAJIKI, RAGASA, BUALOI và MATMO. Có thời điểm lượng mưa đạt tới 420 mm/ngày, khiến 92 điểm úng ngập xuất hiện trên toàn địa bàn.
Để ứng phó, Trạm bơm đã vận hành hơn 11.262 giờ, bơm gần 197 triệu m3 nước ra sông Hồng. Hàng chục nghìn m3 bùn tại hệ thống cống, mương, sông được nạo vét nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước.
Bước sang năm 2026, tình hình thời tiết được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp do tác động của biến đổi khí hậu. Mưa lớn cục bộ, dông lốc và bão mạnh có khả năng xuất hiện với tần suất cao hơn trung bình nhiều năm.
Ngoài yếu tố thời tiết, hệ thống thoát nước Hà Nội còn chịu áp lực lớn từ các dự án hạ tầng đang triển khai như hệ thống xử lý nước thải Yên Xá, các tuyến metro số 2 và số 5. Việc rào chắn, dẫn dòng tạm thời trên các sông Lừ, Sét, Kim Ngưu... ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiêu thoát nước.
Theo phương án năm 2026, Hà Nội chia hệ thống thoát nước thành nhiều lưu vực trọng điểm để xây dựng giải pháp phù hợp. Trong đó, lưu vực sông Tô Lịch tiếp tục là khu vực ưu tiên với hệ thống Trạm bơm Yên Sở cùng các hồ điều hòa lớn như hồ Tây, Linh Đàm, Yên Sở giữ vai trò chủ lực.
Tại lưu vực sông Tả Nhuệ và Hữu Nhuệ, khó khăn lớn nhất là hạ tầng chưa đồng bộ, phụ thuộc nhiều vào mực nước sông Nhuệ và sông Đáy. Trạm bơm Yên Nghĩa dù đã vận hành nhưng các tuyến kênh dẫn chưa hoàn thiện nên hiệu quả tiêu thoát còn hạn chế.
Đại diện Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội cho biết, đơn vị đã xây dựng 6 nhóm giải pháp trọng tâm gồm duy tu hệ thống cống, vận hành linh hoạt các trạm bơm, ứng dụng chuyển đổi số, lắp đặt bơm dã chiến tại các điểm trũng thấp và tăng cường giám sát qua hệ thống camera, trạm đo mưa tự động.
Cùng đó, TP Hà Nội đã ban hành sớm kế hoạch bảo đảm thoát nước mùa mưa, đồng thời triển khai 10 lệnh khẩn cấp nhằm nâng cao năng lực truyền dẫn, điều hòa thoát nước và cải thiện hạ tầng tại các khu vực trọng điểm.
Theo ông Phạm Ngọc Toàn - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, TP Hà Nội đã xây dựng kịch bản ứng phó theo từng cấp độ mưa, bố trí lực lượng trực 100%, vận hành tối đa các trạm bơm, kết hợp xe bơm di động để xử lý các điểm úng ngập. Đồng thời triển khai khơi thông cống ngầm tại các trục chính thu gom nước từ nhiều khu vực như Phạm Hùng, Xuân La, Cổ Nhuế… nhằm bảo đảm tiêu thoát nước đô thị.
Cùng đó, ông Hoàng Chiến Thắng - Giám đốc Xí nghiệp Quản lý cụm công trình đầu mối Yên Sở cho biết, các cửa điều tiết hiện đã được duy tu sửa chữa, bảo dưỡng sẵn sàng vận hành phục vụ tiêu thoát nước trong mùa mưa bão năm 2026.
Cũng theo đại diện Công ty Thoát nước Hà Nội, khi mực nước sông Nhuệ ở mức bình thường, nước từ các tuyến cống có thể thoát tự nhiên ra sông. Tuy nhiên, nếu nước sông dâng cao, nguy cơ dồn ứ và tràn ngược sẽ xảy ra. Khi đó, hệ thống cửa phai sẽ được đóng lại và các trạm bơm sẽ đảm nhận vai trò tiêu thoát chính.
“Với các tình huống mưa cực đoan, Hà Nội sẽ huy động tổng lực nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và giảm thiểu thiệt hại. Khi hoàn thành, các dự án trọng điểm sẽ góp phần giải quyết nhiều điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước cho Thủ đô”, đại diện Công ty Thoát nước Hà Nội cho biết.
