Siêu âu tàu sẽ được xây dựng ở đập Tam Hiệp nhằm nâng công suất vận tải. Ảnh: Xinhua
Trọng tâm của dự án hạ tầng trị giá 77,2 tỉ nhân dân tệ (khoảng 11,4 tỉ USD), dự kiến kéo dài gần một thập kỷ, là việc xây dựng một loạt âu tàu cỡ lớn. Đây là những công trình khổng lồ còn được gọi là “thang máy nước” hoặc “cầu thang nước”, được tích hợp vào thân đập Tam Hiệp để giúp tàu thuyền vượt qua chênh lệch độ cao của dòng nước.
Sau nhiều năm nghiên cứu tính khả thi và hoàn thiện thiết kế, dự án này đã được đưa vào Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc (2026-2030) và được xem là một mắt xích quan trọng trong chiến lược của Bắc Kinh nhằm biến sông Dương Tử - con sông dài nhất châu Á và có đập Tam Hiệp trên sông - thành tuyến vận tải đường thủy có năng lực hàng đầu.
Lễ khởi công diễn ra đầu tuần này đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường kết nối giữa các siêu đô thị của Trung Quốc, trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ hai thế giới muốn củng cố mạng lưới giao thông nội địa để duy trì tăng trưởng.
Dự án được coi là công trình hạ tầng lớn nhất trên sông Dương Tử trong nhiều thập kỷ qua, vượt xa quy mô các dự án được triển khai kể từ khi đập Tam Hiệp được xây dựng vào năm 1997 với mục đích kiểm soát lũ và phát điện.
Tính cấp thiết của dự án xuất phát từ nhu cầu vận tải ngày càng tăng, khiến các công trình hiện có được đưa vào sử dụng từ năm 2003 rơi vào tình trạng quá tải.
Đập Tam Hiệp đã cải thiện đáng kể điều kiện giao thông đường thủy trên sông Dương Tử, thúc đẩy hình thành các cụm công nghiệp dọc theo tuyến sông dài khoảng 6.300km.
Khối lượng vận tải giữa các trung tâm kinh tế lớn liên tục tăng, từ Trùng Khánh ở phía tây nam, qua Vũ Hán ở miền trung, đến Nam Kinh và Thượng Hải ở khu vực đồng bằng sông Dương Tử, nơi con sông đổ ra biển Hoa Đông.
Khối lượng hàng hóa đi qua hệ thống âu tàu đập Tam Hiệp đã vượt mức công suất thiết kế 100 triệu tấn/năm từ năm 2011. Đến năm 2025, lượng hàng hóa thông qua đập Tam Hiệp đạt 173 triệu tấn mỗi năm.
Hạt nhân kỹ thuật của siêu dự án lần này là một tuyến luồng mới với hệ thống âu tàu 2 chiều dạng “cầu thang nước” gồm 5 cấp, có chiều dài 6.680m. Dự án cũng bao gồm việc mở rộng các luồng dẫn ở thượng lưu và hạ lưu, cùng nhiều công trình phụ trợ khác.
Khi hoàn thành, các tàu tải trọng khoảng 10.000 tấn - được xem là nhóm tàu sông cỡ rất lớn - sẽ có thể đi qua đập Tam Hiệp nhanh hơn. Công suất vận tải hàng năm dự kiến tăng lên 336 triệu tấn, gần gấp đôi hiện nay, đồng thời giúp giảm thêm chi phí logistics.
Thách thức kỹ thuật của dự án được thể hiện qua thời gian thi công kéo dài tới 112 tháng, tương đương khoảng 9,3 năm.
Ông Liu Weiping - Chủ tịch Tập đoàn Tam Hiệp Trung Quốc, đơn vị vận hành đập Tam Hiệp và cũng sẽ quản lý hệ thống âu tàu mới - cho biết, lợi ích kinh tế của dự án sẽ vượt xa lĩnh vực vận tải.
“Dự án sẽ nâng cao đáng kể hiệu quả triển khai chiến lược phát triển Vành đai Kinh tế sông Dương Tử và hỗ trợ quá trình lưu thông kinh tế trong nước” - ông nói.
.png)
.png)
