Hà Nội đang tăng cường quản lý các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu, nhất là những điểm nằm trong khu dân cư, nhằm hạn chế nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm môi trường. Ảnh: Đặng Tiến
Hàng loạt điểm tập kết phế liệu trong khu dân cư
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến hết tháng 3.2026, trên địa bàn 3 phường Đại Mỗ, Tây Mỗ và Từ Liêm có khoảng 50 cơ sở thu mua phế liệu lớn, nhỏ.
Tại phường Đại Mỗ, nhiều điểm tập kết phế liệu nằm trên đường Trung Văn, Cương Kiên, Phùng Khoang. Ghi nhận của phóng viên Báo Lao Động tại nhiều ngõ nhỏ, nhà xưởng, lán tạm cho thấy phế liệu như giấy carton, chai lọ nhựa, dây điện, sắt thép... được tập kết với khối lượng lớn.
Hoạt động thu gom, phân loại phế liệu góp phần tạo sinh kế cho người lao động, đồng thời thu hồi vật liệu để tái chế. Tuy nhiên, việc tập kết khối lượng lớn phế liệu tại khu dân cư tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, nhất là khi không được phân loại, lưu giữ và quản lý đúng quy định.
Thực tế đã xảy ra nhiều vụ cháy tại các cơ sở thu mua, chứa phế liệu. Khoảng 14h ngày 9.8.2026, một cửa hàng mua bán phế liệu trên đường 25m, phường Thanh Liệt xảy ra cháy, tạo cột khói đen dày đặc.
Trước đó, khoảng 7h20 ngày 10.8.2025, kho chứa phế liệu cạnh nghĩa trang xóm Cầu, Tân Triều, phường Thanh Liệt cũng xảy ra hỏa hoạn. Bên trong kho chứa nhiều vật liệu dễ cháy như thùng xốp, nhựa tái chế, khiến ngọn lửa nhanh chóng lan rộng.
Những vụ việc trên cho thấy yêu cầu tăng cường kiểm soát hoạt động thu gom, tập kết, sơ chế, tái chế phế liệu, đặc biệt tại các cơ sở nằm trong khu dân cư hoặc sử dụng đất không đúng mục đích.
Bên cạnh phế liệu, chất thải xây dựng cũng đang tạo áp lực lớn lên hệ thống thu gom, xử lý của Hà Nội. Theo các chuyên gia TP Hà Nội đang giải phóng mặt bằng cho các dự án, với khối lượng phế thải tăng gấp 4-5 lần bình thường đang tạo áp lực không nhỏ lên các điểm tập kết và khu xử lý tập trung tại Hà Nội. Trong khi năng lực xử lý còn hạn chế, tình trạng đổ trộm xà bần tại khu vực ngoại thành, ven sông, kênh mương vẫn diễn biến phức tạp.
Phần lớn chất thải xây dựng vẫn được xử lý theo phương thức “thu gom - vận chuyển - đổ thải”, làm tăng chi phí và chưa tận dụng được nguồn vật liệu có khả năng tái sử dụng.
Theo các chuyên gia, Hà Nội cần tăng cường tái sử dụng chất thải xây dựng tại chỗ đối với các dự án lớn, đồng thời hình thành các khu tập kết, tái chế trung chuyển để kiểm soát dòng chất thải.
Quản lý đến từng cơ sở, từng điểm tập kết
Ngày 21.9.2026, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Bùi Duy Cường ký ban hành Kế hoạch số 354/KH-UBND về tăng cường quản lý chất thải rắn công nghiệp và hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn.
Kế hoạch đặt mục tiêu thiết lập cơ chế quản lý thống nhất, không để xảy ra tình trạng xả chất thải rắn công nghiệp, phế liệu ra môi trường trái quy định; đồng thời khuyến khích phân loại, tái chế, đưa chất thải trở lại làm nguyên liệu sản xuất.
Hai chỉ tiêu cụ thể được đặt ra là 100% cơ sở, địa điểm tập kết, tái chế phế liệu phải được lập danh sách quản lý, theo dõi; 100% chất thải rắn công nghiệp phát sinh tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụm công nghiệp phải được thu gom, xử lý đúng quy định.
UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương rà soát từng cơ sở thu gom, tập kết, sơ chế, tái chế phế liệu; xác định vị trí, quy mô, loại hình hoạt động, tình trạng pháp lý và các tồn tại, vi phạm.
Các cơ sở được phân loại theo mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, cháy nổ và mất an ninh trật tự để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp.
Thành phố cũng yêu cầu tập trung kiểm tra các điểm tập kết, tái chế phế liệu trong khu dân cư, sử dụng đất sai mục đích, không phù hợp quy hoạch hoặc không bảo đảm yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường. Các hành vi đốt, nung, tái chế phế liệu gây ô nhiễm; xả thải, chôn lấp chất thải trái phép sẽ bị xử lý nghiêm.
Song song với việc siết quản lý phế liệu, Hà Nội tăng cường giám sát thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt bằng dữ liệu GPS và hệ thống camera.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong tuần từ ngày 16 đến 23.9.2026, toàn thành phố thu gom, xử lý 54.312,41 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Trong đó, 41.074,9 tấn được xử lý bằng công nghệ đốt, chiếm 75,6%; 13.237,51 tấn chôn lấp trực tiếp, chiếm 24,4%.
Đến nay, 126/126 xã, phường đã cung cấp thông tin, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, giám sát hoạt động thu gom, vận chuyển rác.
Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đôn đốc các dự án xử lý chất thải rắn, gồm nhà máy điện rác, trạm trung chuyển, dự án tái chế chất thải xây dựng và xử lý phế phụ phẩm.
Thành phố đang tập trung đôn đốc 11 dự án hoàn thiện thủ tục đầu tư, từng bước nâng cao năng lực xử lý và giảm tỉ lệ chôn lấp trực tiếp.
Việc lập danh sách, phân loại rủi ro và tăng cường kiểm tra được kỳ vọng góp phần hạn chế ô nhiễm, nguy cơ cháy nổ, đồng thời thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn.
