Tình trạng khai thác cát trái phép ở phường Bắc Gianh kéo dài, nhưng chưa được xử lý dứt điểm. Ảnh: Thanh Trung
Đồi cát bị xới tung giữa rừng ven biển
Theo phản ánh của người dân tổ dân phố Thọ Đơn, phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị, trên địa bàn thường xuyên xảy ra tình trạng khai thác cát trái phép trong khu vực rừng phòng hộ ven biển của địa phương.
Một người dân tổ dân phố Thọ Đơn cho biết, hoạt động khai thác cát trái phép đã kéo dài nhiều năm. Dù người dân nhiều lần phản ánh đến chính quyền địa phương, lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra, xử lý nhưng tình trạng này vẫn tiếp diễn.
Các đối tượng thường theo dõi hoạt động kiểm tra của lực lượng chức năng, lợi dụng thời điểm lực lượng mỏng hoặc việc kiểm tra không thường xuyên để đưa phương tiện vào khai thác, vận chuyển cát, khiến công tác phát hiện, xử lý gặp nhiều khó khăn.
Theo chân người dân đến khu vực đồi cát giáp ranh tổ dân phố Quảng Phúc và Thọ Đơn, nơi được cho là từng xảy ra hoạt động khai thác cát trái phép, phóng viên Báo Lao Động ghi nhận nhiều dấu vết còn hiện hữu.
Dọc bãi cát ven biển, nằm khuất dưới tán rừng phòng hộ của phường Bắc Gianh, có ít nhất 5 vị trí đồi cát bị múc sâu, tạo thành những hố lớn nham nhở. Nhiều lối mòn dẫn vào khu vực còn hằn rõ dấu bánh xe tải, cho thấy việc vận chuyển cát từng diễn ra với tần suất lớn.
Tại một số điểm, dấu vết đào bới còn khá mới, khiến người dân lo ngại việc khai thác trái phép có thể vẫn tiếp diễn nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Không chỉ làm thất thoát tài nguyên khoáng sản, hoạt động khai thác và vận chuyển cát còn ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân sinh sống dọc tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh.
Mùa nắng, xe tải chở cát lưu thông liên tục khiến bụi phát tán, phủ lên nhà cửa, cây cối. Mùa mưa, nhiều đoạn đường xuống cấp, xuất hiện tình trạng lầy lội, sụt lún, bùn đất văng vào nhà dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Gần 1.000m3 cát “lạ” trong một dự án
Từ phản ánh của người dân, lực lượng chức năng đã tổ chức kiểm tra khu vực thực hiện Dự án Trang trại tổng hợp ứng dụng công nghệ cao của Công ty TNHH Công nghệ cao Happy Farm tại tổ dân phố Quảng Phúc, phường Bắc Gianh.
Qua kiểm tra, tổ liên ngành phát hiện 2 bãi tập kết cát với tổng khối lượng ước tính khoảng 992m3, gồm một bãi khoảng 367m3 và một bãi khoảng 625m3. Tại thời điểm kiểm tra, đại diện doanh nghiệp chưa xuất trình đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của toàn bộ số cát đang tập kết.
Bên cạnh việc xác minh nguồn gốc số cát, lực lượng chức năng cũng rà soát hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty TNHH Công nghệ cao Happy Farm. Kết quả kiểm tra bước đầu cho thấy, từ năm 2025 trở về trước, doanh nghiệp kê khai thuế không phát sinh doanh thu hoặc doanh thu bằng 0. Tuy nhiên, tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận hoạt động tập kết hàng hóa với quy mô lớn.
Mới đây, UBND phường Bắc Gianh tiếp tục làm việc với công ty này để làm rõ nguồn gốc số cát đang tập kết tại dự án. Tại buổi làm việc, đại diện doanh nghiệp cho biết, dự án trước đây được UBND tỉnh Quảng Bình cũ chấp thuận chủ trương đầu tư với thời hạn 30 năm nhưng đến nay vẫn chưa đi vào hoạt động. Doanh nghiệp giao ông N.C.C (trú tại tổ dân phố Minh Lợi) quản lý, trông coi tài sản tại dự án.
Theo giải trình, trong quá trình quản lý, ông N.C.C đã tự ý thu mua số cát đang tập kết nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Song song với việc xác minh, xử lý vụ việc, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép tái diễn như san lấp, chặn các lối vào khu vực có trữ lượng cát cần bảo vệ; bốc chuyển, tạm giữ số cát chưa chứng minh được nguồn gốc để phục vụ công tác xử lý.
Bà Trần Ngọc Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc Gianh cho biết, địa phương hiện có trữ lượng cát lớn nhưng chỉ có một mỏ được cấp phép.
Thời gian qua, UBND phường đã phối hợp với các lực lượng chức năng triển khai nhiều giải pháp như tiếp nhận, xử lý tin báo của người dân; rào chắn các lối mở tự phát vào khu vực có khoáng sản; cắm biển bảo vệ khu vực chưa khai thác cũng như đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh và các nền tảng mạng xã hội.
Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn gặp không ít khó khăn do địa bàn rộng, nhiều đường mòn dẫn vào khu vực có khoáng sản; lực lượng cán bộ chuyên môn còn mỏng, phương tiện phục vụ tuần tra chưa đáp ứng yêu cầu.
"Thời gian tới, UBND phường sẽ khắc phục khó khăn về nhân lực, phương tiện; tăng cường tuần tra, kiểm soát; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cùng tham gia bảo vệ tài nguyên; đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản" - bà Trần Ngọc Hương khẳng định.
