 |
Các nhà khoa học vừa phát hiện bằng chứng mới về loại thủy tinh sa mạc Libya - thủy tinh màu vàng kỳ lạ rải rác khắp Ai Cập và Libya, hình thành từ một sự kiện vũ trụ cực đoan cách đây khoảng 29 triệu năm.
Loại thủy tinh này từng được người Ai Cập cổ đại trân trọng, đặt trong mộ vua Tutankhamun.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Milano-Bicocca (Italy) phát hiện một hạt zircon hiếm ẩn trong thủy tinh, có cấu trúc phân nhánh dạng cây gọi là dendritic texture.
Hạt zircon siêu nhỏ, chỉ khoảng 20 micromet, cho thấy nó từng bị nung nóng cực mạnh, tan chảy hoàn toàn rồi kết tinh lại nhanh chóng.
Các nhà khoa học đang nghiên cứu loại “thủy tinh ngoài hành tinh” bí ẩn ở Bắc Phi đã phát hiện thêm manh mối về sự kiện bạo lực tạo ra nó.
Điều này chứng minh thủy tinh từng chịu nhiệt độ vượt quá 2.250 độ C, cao hơn nhiều so với dung nham núi lửa vốn chỉ đạt 700 độ C đến 1.200 độ C.
Phân tích cho thấy thủy tinh bị mắc kẹt giữa các nhánh zircon có thành phần hóa học khác biệt, chứa nhiều aluminum và zirconium hơn, gợi ý nó xuất phát từ giọt dung nham riêng biệt nguội và rắn lại độc lập.
Không có dấu vết của khoáng chất trung gian thường xuất hiện khi zircon tan chảy, mà tất cả vẫn là zircon. Điều này cho thấy quá trình nung nóng và nguội đi diễn ra cực nhanh, “đóng băng” bằng chứng ngay tại chỗ.
Phát hiện này giúp làm sáng tỏ nguồn gốc của loại thủy tinh mà người Ai Cập cổ đại từng trân trọng, đặt trong mộ vua Tutankhamun.
Các nhà khoa học nhận định zircon là hồ sơ vi mô của một sự kiện cực kỳ bạo lực, khi nhiệt độ khủng khiếp làm tan chảy cả zircon và vật chất giàu silica xung quanh, tạo thành giọt dung dịch nguội nhanh.
Tuy nhiên, tranh luận vẫn chưa ngã ngũ: Một số cho rằng có thiên thạch va chạm trực tiếp, số khác tin rằng thiên thạch phát nổ trong khí quyển với sức mạnh đủ để làm nóng chảy sa mạc bên dưới.
Loại thủy tinh đã được tìm thấy trong các món trang sức cổ, gồm một con bọ hung được chạm khắc từ vật liệu này, xuất hiện trong trang sức pectoral chôn cùng vua Tutankhamun.
Phát hiện zircon không giải quyết được tranh cãi nhưng cung cấp bằng chứng mạnh mẽ rằng sự kiện liên quan đến nhiệt độ phi thường và diễn ra trong điều kiện hỗn loạn.
Đây là lý do khiến thủy tinh sa mạc Libya tiếp tục là một trong những bí ẩn lâu dài nhất của khoa học hành tinh, đồng thời là minh chứng cho sự trân trọng của người Ai Cập cổ đại khi đưa nó vào mộ vua Tutankhamun.
