Người dân chứng kiến vụ phóng tàu Artemis II của NASA ở Mỹ. Ảnh: AFP
Ngày 1.4 (giờ Mỹ), tàu Artemis II đã rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở bang Florida, đưa 4 phi hành gia bắt đầu hành trình bay quanh Mặt trăng, đánh dấu bước tiến quan trọng của NASA sau hơn nửa thế kỷ kể từ thời Apollo.
Tên lửa Space Launch System (SLS) mang theo tàu Orion cất cánh lúc 18h35 (giờ địa phương). Thời điểm phóng bị lùi hơn 10 phút do phát hiện nhiệt độ bất thường ở một pin của hệ thống hủy phóng, sau đó được xác định là lỗi thiết bị và không ảnh hưởng đến kế hoạch.
Sau khi rời bệ phóng, tàu Orion bay quanh quỹ đạo Trái đất để kiểm tra hệ thống. Các kỹ sư tại Houston xác nhận bốn tấm pin Mặt trời đã triển khai thành công, đảm bảo nguồn điện cho toàn bộ hành trình. Dự kiến, tàu sẽ kích hoạt động cơ để chuyển quỹ đạo và tiến về phía Mặt trăng.
Sứ mệnh kéo dài 10 ngày, với quãng đường khoảng 2,25 triệu kilomet, đưa phi hành đoàn bay quanh Mặt trăng mà không hạ cánh. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1972 con người quay lại khu vực không gian lân cận Mặt trăng.
Phi hành đoàn gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover và hai chuyên gia Christina Koch, Jeremy Hansen. Sứ mệnh đánh dấu nhiều cột mốc khi ông Glover trở thành phi hành gia da màu đầu tiên bay gần Mặt trăng, bà Koch là phụ nữ đầu tiên thực hiện hành trình này và ông Hansen là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên bay ra ngoài quỹ đạo Trái đất tầm thấp.
Artemis II sử dụng tàu Orion đặt trên đỉnh SLS, hệ thống phóng chủ lực của NASA cho các sứ mệnh Mặt trăng. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của SLS, sau khi được thử nghiệm không người lái trong Artemis I năm 2022.
Trong hành trình, tàu sẽ bay khoảng 393.000km tới Mặt trăng, thực hiện quỹ đạo “hồi quy tự do” để quay về Trái đất, dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi bang California.
Sứ mệnh nhằm kiểm chứng các hệ thống quan trọng trong môi trường không gian sâu, tạo nền tảng cho mục tiêu thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt trăng. Chương trình Artemis hướng tới các bước tiếp theo, bao gồm ghép nối tàu trên quỹ đạo và hạ cánh trong những sứ mệnh tương lai.
Dù vậy, Artemis II vẫn đối mặt nhiều thách thức kỹ thuật, từ hệ thống tên lửa từng gặp sự cố rò rỉ đến tấm chắn nhiệt của tàu vũ trụ Orion. Phi hành đoàn cũng sẽ trải qua giai đoạn mất liên lạc khi tàu đi vào phía sau Mặt trăng.
Sứ mệnh được xem là bước đi quan trọng giúp Mỹ khôi phục năng lực bay không gian sâu có người lái, đồng thời mở ra triển vọng cho các kế hoạch dài hạn trên Mặt trăng và xa hơn.
