Ngày 16.9 (giờ địa phương), theo AFP, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo có thể phản ứng mạnh với Liên minh châu Âu (EU), sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của khối.
“Tôi nghĩ điều đó thật nực cười”, ông Trump nói khi được hỏi về đề xuất của EU. Ông Trump nói thêm rằng nếu đề xuất xuất phát từ thiện chí thì không sao, nhưng nếu có “ý đồ xấu”, Mỹ có thể áp mức thuế rất nặng, hoặc thậm chí ngừng giao thương với châu Âu.
Đề xuất của bà von der Leyen được đưa ra một ngày trước khi Thủ tướng Canada Mark Carney dự kiến phát biểu tại Nghị viện châu Âu. Ông Carney là lãnh đạo chính phủ ngoài châu Âu đầu tiên tham dự bài phát biểu thường niên về “Tình hình Liên minh châu Âu”.
Bà von der Leyen kêu gọi EU và Canada xích lại gần nhau hơn trong bối cảnh hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ đang chịu sức ép. Bà đề xuất mở rộng hợp tác về công nghệ, quốc phòng và năng lượng, hướng tới một “liên minh vì tương lai” rộng hơn.
Các lĩnh vực được nêu gồm sản xuất thông minh, công nghệ, công nghiệp quốc phòng, Bắc Cực, năng lượng, khoáng sản quan trọng, pin, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và an ninh kinh tế.
Tuy nhiên, quy chế “thành viên liên kết” hiện chưa được quy định trong các hiệp ước EU. Ý tưởng này từng được Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất trong năm nay đối với Ukraina. Theo phương án đó, một nước “thành viên liên kết” có thể tham dự các hội nghị thượng đỉnh EU và được hưởng một phần ngân sách nhưng không có đầy đủ quyền bỏ phiếu.
Liên minh châu Âu và Canada vốn đã có quan hệ hợp tác đáng kể. Hiệp định thương mại tự do CETA được cho là góp phần đưa thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa hai bên tăng hơn 80% kể từ năm 2016. Canada cũng trở thành quốc gia ngoài EU đầu tiên tham gia một chương trình cho vay quốc phòng chủ chốt của khối trong năm nay.
