 |
Quốc hội Thụy Điển đã thông qua một trong những đạo luật về nhập cư mang tính quyết liệt nhất trong nhiều năm qua, khi phê chuẩn đạo luật được gọi là “luật chỉ điểm” với cách biệt sít sao.
Đạo luật có tên chính thức là “Tăng cường thực thi các hoạt động hồi hương” được Quốc hội thông qua ngày 16/6 với 174 phiếu thuận và 172 phiếu chống.
Văn bản này được xây dựng dựa trên đề xuất của Chính phủ, yêu cầu nhân viên tại 6 cơ quan công quyền gồm: Cơ quan Thuế, Cơ quan Việc làm, Cơ quan Bảo hiểm Xã hội, Cơ quan Lương hưu, Cơ quan Thi hành án và Cơ quan Nhà tù - Quản chế phải chủ động thông báo cho cảnh sát nếu có lý do để tin rằng một cá nhân không có quyền cư trú tại Thụy Điển.
Đạo luật sẽ có hiệu lực từ ngày 13/7 và được cho là sẽ cung cấp cho các cơ quan chức năng “những công cụ tốt hơn để thực thi các quyết định trục xuất và buộc rời khỏi lãnh thổ”.
Theo quy định mới, nhà chức trách cũng được phép thu giữ và kiểm tra điện thoại di động của người bị nghi ngờ nếu thiết bị này có thể chứa thông tin nhận dạng. Việc sử dụng dấu vân tay và ảnh nhận dạng cũng sẽ được mở rộng.
Đạo luật nhận được sự ủng hộ của đảng Dân chủ Thụy Điển theo đường lối cánh hữu, đảng Ôn hòa trung hữu, đảng Dân chủ Cơ đốc giáo và đảng Tự do.
Trong khi đó, đảng Dân chủ Xã hội, đảng Cánh tả, đảng Xanh và đảng Trung tâm bỏ phiếu phản đối.
Bộ trưởng Di cư Johan Forssell hoan nghênh đạo luật mới, cho rằng đề xuất tăng cường chia sẻ thông tin có thể “giảm bớt xã hội ngầm vô nhân đạo”.
Tuy nhiên, các nhà phê bình cảnh báo đạo luật có thể làm suy giảm lòng tin của công chúng đối với chính quyền và khiến các nhóm xã hội dễ bị tổn thương ngại tiếp xúc với cơ quan chức năng.
Ông John Stauffer, Giám đốc pháp lý của tổ chức Civil Rights Defenders, cảnh báo: “Nếu dự luật được thông qua, chúng ta có nguy cơ tạo ra một xã hội chỉ điểm với mức độ tin cậy đối với các cơ quan chức năng Thụy Điển bị suy giảm. Điều đó sẽ cực kỳ có hại đối với nền dân chủ Thụy Điển”.
Phiên bản ban đầu của dự luật còn có phạm vi rộng hơn nhiều, yêu cầu cả trường học, cơ sở y tế và các cơ quan dịch vụ xã hội phải báo cáo những người bị nghi ngờ cư trú bất hợp pháp.
Tuy nhiên, nội dung này đã được sửa đổi sau khi vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Giới y khoa cho rằng quy định trên vi phạm các nguyên tắc đạo đức trong quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân.
Dù vậy, vẫn tồn tại lo ngại rằng đạo luật mới có thể khiến những người không có giấy tờ hợp pháp tránh tìm kiếm hỗ trợ y tế. Nguyên nhân là thông tin do nhân viên y tế đăng ký thường được chia sẻ với Cơ quan Thuế hoặc Cơ quan Bảo hiểm Xã hội và vẫn có thể được sử dụng để truy vết họ.
Chính sách nhập cư của Thụy Điển đã thay đổi đáng kể kể từ cuộc khủng hoảng người tị nạn năm 2015, chuyển từ hệ thống tiếp nhận tị nạn cởi mở sang cách tiếp cận hạn chế hơn nhiều.
Riêng trong năm 2015, Thụy Điển - quốc gia có khoảng 10 triệu dân đã tiếp nhận khoảng 163.000 người xin tị nạn, mức cao nhất tính theo đầu người tại châu Âu. Tuy nhiên, những năm gần đây, con số này đã giảm mạnh.
Sự đảo chiều trong chính sách nhập cư đạt đến đỉnh điểm với Thỏa thuận Tido năm 2022, khi các đảng cầm quyền chủ lưu từ bỏ lập trường truyền thống là không hợp tác với đảng Dân chủ Thụy Điển.
Kể từ đó, chính quyền ưu tiên mở rộng hoạt động giam giữ, đẩy nhanh quá trình hồi hương và triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn dòng người nhập cư.
