Ảnh vệ tinh khu công nghiệp Ras Laffan - trung tâm chế biến khí tự nhiên thành LNG lớn nhất của Qatar - nơi vừa xảy ra vụ nổ lớn ngày 21.6. Ảnh: Planet Labs PBC
Qatar đang đối mặt nguy cơ đánh mất vị trí nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai thế giới sau khi các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu của nước này.
Theo International Gas Union (IGU), Qatar chiếm 18,7% thị phần LNG toàn cầu trong năm 2025, vừa vượt Australia (18,4%) để giành lại vị trí thứ hai. Mỹ tiếp tục dẫn đầu thế giới với khoảng 25% tổng lượng LNG xuất khẩu toàn cầu, giữ vị trí số một kể từ năm 2023.
Tuy nhiên, cục diện này có thể sớm thay đổi.
Các cuộc tấn công của Iran hồi tháng 3 đã gây hư hại cho khu liên hợp Ras Laffan, trung tâm chế biến khí tự nhiên thành LNG lớn nhất của Qatar.
Theo chính phủ Qatar, quá trình khôi phục cơ sở này có thể kéo dài tới 5 năm, trong khi khoảng 17% công suất sản xuất LNG dự kiến vẫn sẽ phải ngừng hoạt động trong thời gian tới.
Đây được xem là một trong những thiệt hại nghiêm trọng nhất mà ngành năng lượng vùng Vịnh phải hứng chịu trong cuộc xung đột vừa qua.
Sau vụ việc, QatarEnergy đã tuyên bố bất khả kháng đối với nhiều hợp đồng xuất khẩu và tiếp tục kéo dài việc hủy giao hàng sang tháng thứ tư.
Không chỉ chịu thiệt hại về cơ sở hạ tầng, Qatar còn gặp khó khăn trong hoạt động vận chuyển do tình trạng bất ổn kéo dài tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược mà nước này hoàn toàn phụ thuộc để xuất khẩu LNG.
Qatar hiện không có tuyến vận chuyển LNG thay thế ngoài eo biển Hormuz, khiến mọi gián đoạn tại khu vực này đều tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu.
Châu Á vẫn là thị trường tiêu thụ LNG lớn nhất của Qatar.
Theo Energy Institute, Qatar là nhà cung cấp LNG chủ lực cho Ấn Độ và đáp ứng gần 1/3 lượng LNG nhập khẩu của Trung Quốc.
Trong bối cảnh nguồn cung bị ảnh hưởng, nhiều quốc gia châu Á đã triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Ấn Độ đã áp dụng các biện pháp hạn chế tiêu thụ khí tự nhiên trong công nghiệp, trong khi một số nước khác kêu gọi giảm sử dụng điều hòa để tiết kiệm điện.
IGU nhận định xung đột tại Trung Đông đã làm suy yếu triển vọng của thị trường LNG toàn cầu sau năm 2025 - năm ghi nhận sản lượng giao dịch kỷ lục.
Dù Qatar vẫn sở hữu trữ lượng khí tự nhiên lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Nga và Iran, đồng thời từng lên kế hoạch tăng sản lượng từ giữa năm 2026, nhiều dự án mở rộng hiện được cho là sẽ chậm tiến độ.
