Để tránh nắng nóng, nông nhân tại trang trại Herdade das Servas (Bồ Đào Nha) đã chuyển sang thu hoạch nho vào ban đêm ngày 3.9.2026. Ảnh: AFP
Với đèn pin đội đầu, những người nông dân tại một trang trại trồng nho ở vùng Alentejo, miền nam Bồ Đào Nha bắt đầu công việc thu hoạch nho khi màn đêm buông xuống.
Biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng và hạn hán cực đoan tại châu Âu trở nên nghiêm trọng và kéo dài hơn. Cơ quan theo dõi khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) cho biết, Tây Âu vừa trải qua mùa hè nóng nhất từng được ghi nhận, trong khi tháng 8 là tháng nóng nhất trên toàn cầu.
Tình trạng này buộc các vùng sản xuất rượu vang ở phía nam châu Âu, gồm Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Italy và Hy Lạp phải thay đổi phương thức sản xuất.
Tại Herdade das Servas, trang trại rộng khoảng 350ha, cách Lisbon, Bồ Đào Nha 150km về phía đông, hoạt động thu hoạch nho vào ban đêm được áp dụng hoàn toàn từ năm ngoái sau khi thử nghiệm thành công vào năm 2024.
Ban đầu, mọi người tỏ ra dè dặt trước việc thay đổi giờ làm. Tuy nhiên, họ dần thích nghi với công việc ban đêm khi nhiệt độ mát hơn và công việc thu hoạch thủ công cũng thuận lợi hơn.
Mùa thu hoạch nho tại Alentejo năm nay bắt đầu từ đầu tháng 8, sớm hơn thường lệ khoảng hai tuần do thời tiết nóng và khô. Dù đã nửa đêm nhưng nhiệt độ tại trang trại này vẫn ở mức 28 độ C. Mức nhiệt này thấp hơn đáng kể so với mức cao nhất 40 độ C vào ban ngày, dù đã sang tháng 9.
Việc thu hoạch ban đêm không chỉ giúp giảm tác động của nắng nóng mà còn có lợi cho hoạt động sản xuất rượu vang. Nho được đưa về trong tình trạng tươi hơn, làm chậm quá trình lên men, hỗ trợ quá trình lắng và chiết xuất hương thơm. Để ứng phó với điều kiện nóng, khô, trang trại cũng giữ lại cỏ dại dưới gốc nho nhằm duy trì độ ẩm của đất.
Với quy mô sản xuất khoảng 277.000 lít rượu vang đỏ, trắng và hồng trong năm 2025, Herdade das Servas đã duy trì phương thức thu hoạch này như một phần trong hoạt động sản xuất.
Chuyên gia rượu vang Rui Reguinga nhận định, việc thu hoạch nho vào ban đêm là một trong những cách ngành sản xuất rượu vang ứng phó với biến đổi khí hậu và sẽ tiếp tục được áp dụng tại các vùng có khí hậu Địa Trung Hải.
Tuy nhiên, việc thay đổi giờ làm cũng đòi hỏi cách tổ chức riêng và lực lượng lao động sẵn sàng làm việc ban đêm. Hiện hình thức này chủ yếu được áp dụng tại các trang trại lớn ở miền nam Bồ Đào Nha, trong khi các nhà sản xuất nhỏ ở miền bắc chưa áp dụng rộng rãi.
