Mỹ bác đề xuất để Nga tiếp nhận và lưu trữ uranium làm giàu của Iran. Ảnh: Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI)
Mátxcơva tuyên bố vẫn sẵn sàng khôi phục sáng kiến nếu giúp hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông.
Nga xác nhận Mỹ đã bác bỏ đề xuất để Nga tiếp nhận và lưu trữ lượng uranium làm giàu của Iran - một phương án từng được đánh giá có thể tháo gỡ nút thắt trong đàm phán hạt nhân. Tuy nhiên, Điện Kremlin khẳng định sáng kiến này vẫn còn trên bàn nếu các bên muốn quay lại con đường ngoại giao.
Ngày 15.4, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết đề xuất của Nga đã được đưa ra từ khá lâu trước đây và phía Iran khi đó đã đồng ý. Theo ông, đây là một giải pháp rất tốt, nhưng “đáng tiếc là phía Mỹ đã từ chối”.
Tuyên bố này xuất hiện trong bối cảnh hồ sơ hạt nhân Iran tiếp tục là điểm nghẽn lớn trong quan hệ giữa Washington và Tehran. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần yêu cầu Iran phải dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân và bàn giao toàn bộ lượng uranium đã làm giàu - điều mà Tehran kiên quyết bác bỏ.
Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình và việc làm giàu uranium là “quyền chủ quyền không thể chuyển nhượng”.
Trước đó, Tehran từng để ngỏ khả năng chuyển một phần uranium ra nước thứ ba như Nga, đặc biệt trong các vòng đàm phán trước khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2.
Theo ông Peskov, Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn “sẵn sàng quay lại sáng kiến này” nếu nó giúp giảm căng thẳng tại Trung Đông. Ông cũng nhấn mạnh Nga sẵn sàng hợp tác đầy đủ với Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) để đảm bảo giám sát minh bạch.
Đáng chú ý, phía Nga cho rằng Iran là một trong những quốc gia bị thanh sát nhiều nhất bởi cơ quan hạt nhân của Liên Hợp Quốc, và cho đến nay chưa có bằng chứng nào cho thấy Tehran theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Diễn biến trên xảy ra khi các kênh tiếp xúc gián tiếp giữa Mỹ và Iran vẫn đang được duy trì sau vòng đàm phán gần nhất tại Islamabad không đạt đột phá. Tehran cáo buộc Washington “vi phạm lòng tin” và tìm cách áp đặt điều kiện.
Theo các nguồn tin, Mỹ từng đề xuất lệnh tạm dừng làm giàu uranium trong 20 năm và yêu cầu Iran chuyển toàn bộ lượng dự trữ ra khỏi nước này. Tuy nhiên, ông Trump sau đó cho rằng 20 năm vẫn “chưa đủ dài”. Ngược lại, phía Iran đề xuất thời hạn 5 năm và bác bỏ yêu cầu tịch thu khoảng 440kg uranium đã làm giàu.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng lên tiếng khẳng định Iran có “quyền không thể bị tước bỏ” trong việc phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.
