Đan Mạch hoan nghênh thỏa thuận trao Mỹ quyền kiểm soát an ninh Greenland. Trong ảnh: Thủ phủ Nuuk của Greenland. Ảnh: Xinhua
Ngày 19.9 (giờ địa phương), Đan Mạch hoan nghênh thỏa thuận được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, theo đó Mỹ sẽ có quyền kiểm soát vĩnh viễn vấn đề an ninh tại Greenland, đồng thời Nga và Trung Quốc bị ngăn lập căn cứ quân sự trên hòn đảo Bắc Cực, theo AFP.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết, Copenhagen hy vọng một thỏa thuận mang tính ràng buộc sẽ chấm dứt giai đoạn bất định, đồng thời củng cố an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương. Ông khẳng định thỏa thuận tôn trọng những “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh thỏa thuận công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch, đồng thời tôn trọng quyền tự quyết của người dân Greenland. Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng cho rằng thỏa thuận bảo vệ lợi ích và tăng cường an ninh cho hòn đảo.
Các bên dự kiến ký thỏa thuận bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York vào tuần tới. Tuy nhiên, chi tiết cụ thể của văn kiện vẫn chưa được công bố, trong đó có quy mô hiện diện quân sự và phạm vi quyền hạn Mỹ được trao tại Greenland.
Ông Trump gọi đây là thỏa thuận “vô hạn”, đồng thời tuyên bố Mỹ sẽ nhanh chóng tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland. Tổng thống Mỹ cũng khẳng định từ nay không có đối thủ nào của Mỹ có thể đặt căn cứ, triển khai lực lượng hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản của Mỹ.
Theo một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, thỏa thuận bảo đảm Nga và Trung Quốc không thể lập căn cứ hoặc đưa quân tới Greenland, đồng thời thiết lập cơ chế ngăn đầu tư vào các lĩnh vực nhạy cảm tại Bắc Cực.
Trong khi đó, các chuyên gia Đan Mạch lưu ý Washington chưa đạt mục tiêu ban đầu là giành quyền kiểm soát chủ quyền đối với toàn bộ Greenland. Hòn đảo vẫn thuộc Vương quốc Đan Mạch, trong khi thỏa thuận mới tập trung vào vấn đề an ninh và sự hiện diện quân sự của Mỹ.
Greenland hiện có căn cứ Pituffik của Mỹ ở phía bắc. Một số nguồn tin cho biết Mỹ còn muốn mở thêm 3 căn cứ quân sự tại miền nam hòn đảo.
