Xả thải lộ thiên
"Để nói đây có còn là một con rạch hay không thì tôi thực sự không định nghĩa được. Nó quá ô nhiễm và hôi thối!" - đó là lời chia sẻ từ một người dân sinh sống lâu năm bên đường Mạc Thiên Tích (phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ).
Câu nói này phản ánh thực tế rằng rạch Tham Tướng dường như đang mất đi hoàn toàn các đặc tính của một dòng chảy tự nhiên.
Một con rạch đúng nghĩa vốn mang vai trò lưu thông, duy trì hệ sinh thái thủy sinh và trao đổi thủy triều với sông chính. Thế nhưng, ghi nhận dọc tuyến đường Mạc Thiên Tích (đoạn từ đường 3 Tháng 2 qua Mậu Thân đến 30 Tháng 4), rạch Tham Tướng chỉ như một lòng mương tù đọng.
Bên dưới là lớp bùn lắng cùng rác thải tích tụ qua nhiều năm, còn dòng nước thì đen kịt, quánh đặc và hầu như không thể lưu thông. Túi ni lông, hộp xốp, chai nhựa trôi nổi lềnh bềnh. Ruồi, muỗi, chuột... sinh sôi.
Anh Minh Nam (tên nhân vật đã thay đổi, sống gần con rạch) lắc đầu ngán ngẩm: "Hồi xưa nước trong lắm, ghe xuồng qua lại buôn bán được luôn mà. Thời gian sau ô nhiễm, Nhà nước có cho công nhân nạo vét thì bớt hôi, rồi đâu lại vào đấy... giờ không khác gì mương xả thải".
Trong khi đó, khu vực này lại tập trung rất đông dân cư, hộ kinh doanh và sinh viên đại học. Ngay sát đó là một trường mầm non khiến người dân thêm bất an về nguy cơ dịch bệnh và ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.
Buôn bán trên đường Mạc Thiên Tích, bà Huỳnh Thị Kim Tư cho biết: "Chỉ tầm tháng 9, tháng 10 nước nổi về thì bớt hôi đôi chút, còn bình thường, nhất là những lúc giữa trưa, mùi hôi tanh từ đáy rạch sực lên nồng nặc, nhức đầu".
Chờ giải pháp căn cơ
Lý giải về vấn đề này, ông Tống Thanh Tùng - Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng và Đô thị phường Ninh Kiều - cho biết, khu vực này hiện chưa có hệ thống xử lý nước thải riêng biệt. Toàn bộ nước mưa lẫn nước thải sinh hoạt của người dân đều dồn chung xuống rạch, lâu ngày dẫn đến lắng đọng bùn.
"Đặc biệt đoạn từ đường Mậu Thân đến đường 3 Tháng 2 (rạch Tham Tướng - PV) bị ô nhiễm nặng hơn do lòng rạch hẹp, lại tập trung mật độ dân cư và hàng quán buôn bán đông đúc nên lượng xả thải rất lớn", ông Tùng thông tin.
Trước mắt, Phòng Kinh tế và Hạ tầng và Đô thị phường Ninh Kiều đang triển khai dự án cải tạo hệ thống hố thu nước trên tuyến Mạc Thiên Tích (đoạn từ 3 Tháng 2 đến Mậu Thân và từ Mậu Thân đến 30 Tháng 4). Song song đó là tiến hành nạo vét, vớt rác và tổng vệ sinh mái kè rạch Tham Tướng cũng như rạch Bần. Dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 7.2027 với kỳ vọng sẽ cải thiện tình trạng ô nhiễm.
Sau khi nạo vét xong, địa phương dự kiến lắp đặt thêm hệ thống camera giám sát quanh khu vực để phạt nguội hành vi vứt rác bừa bãi. Cùng với đó là nghiên cứu, xin chủ trương tách hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt xử lý riêng.
