Bãi rác Đa Phước chủ yếu xử lý rác bằng công nghệ chôn lấp. Ảnh: Anh Tú
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi UBND TPHCM liên quan đến đề nghị hỗ trợ hoàn thiện thủ tục nâng công suất Dự án Khu liên hợp Xử lý chất thải Đa Phước (xã Hưng Long) của Công ty TNHH Xử lý Chất thải Việt Nam (VWS).
Trước đó, UBND TPHCM đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ hoàn thiện thủ tục để nâng năng lực tiếp nhận chôn lấp tại bãi rác Đa Phước từ 24 triệu tấn lên 41 triệu tấn chất thải rắn sinh hoạt, đồng thời điều chỉnh công nghệ chế biến phân bón công suất 100 tấn/ngày đêm.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tại Công văn số 699 ngày 2.4.2025, Bộ đã xác định tổng năng lực tiếp nhận chất thải của Khu liên hợp Xử lý chất thải Đa Phước theo các hồ sơ môi trường được phê duyệt là 24 triệu tấn.
Thực tế hiện nay và theo yêu cầu của TPHCM, bãi rác Đa Phước đã tiếp nhận khoảng 31,5 triệu tấn.
“Việc chủ dự án tiếp nhận xử lý chất thải rắn sinh hoạt vượt tổng công suất tiếp nhận nêu trên là chưa phù hợp với các hồ sơ, thủ tục về môi trường đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt” - Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu rõ.
Từ đó, Bộ đề nghị UBND TPHCM giao các đơn vị chuyên môn tổ chức kiểm tra, xem xét xử lý vi phạm (nếu có) theo quy định pháp luật và báo cáo kết quả về Bộ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý, thông số thể tích chôn lấp trong hồ sơ thiết kế cơ sở chỉ thể hiện khả năng chôn lấp tối đa theo phương án thiết kế xây dựng. Để được vận hành theo quy mô đó, chủ đầu tư phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về môi trường và thực hiện đúng các nội dung trong hồ sơ môi trường đã được phê duyệt.
Trong trường hợp có điều chỉnh, thay đổi tăng quy mô tiếp nhận chất thải rắn trong các hồ sơ về môi trường thì chủ dự án phải thực hiện các thủ tục về môi trường tương ứng để điều chỉnh, thay đổi.
Ngoài vấn đề công suất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết hồ sơ đánh giá tác động môi trường (ĐTM) bổ sung do VWS gửi tháng 6.2025 cho thấy doanh nghiệp vẫn chưa hoàn thành việc trồng đủ 7,03ha cây xanh cách ly theo yêu cầu tại Quyết định số 394 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (trước đây) và Giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường năm 2020.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND TPHCM đôn đốc chủ đầu tư thực hiện đầy đủ các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường đã cam kết nhằm giảm thiểu tác động của hoạt động chôn lấp đến môi trường không khí khu vực xung quanh.
Về định hướng lâu dài, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết vẫn ủng hộ việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài tham gia lĩnh vực xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam. Tuy nhiên, chủ trương nhất quán của Chính phủ, Quốc hội là giảm dần tỉ lệ xử lý rác bằng chôn lấp, thúc đẩy phân loại rác tại nguồn, tái chế, tái sử dụng và xử lý kết hợp thu hồi năng lượng.
Theo báo cáo của UBND TPHCM, trong năm 2025, khoảng 58,7% lượng chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn vẫn được xử lý bằng hình thức chôn lấp trực tiếp.
Hiện thành phố chỉ có 2 cơ sở đốt rác đang vận hành, trong đó một cơ sở không thu hồi năng lượng. Một số dự án đốt rác phát điện đã hoàn tất thủ tục đầu tư nhưng chưa đi vào hoạt động.
Trong bối cảnh địa giới hành chính TPHCM được mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị TPHCM đẩy nhanh tiến độ các dự án đốt rác phát điện đã được chấp thuận đầu tư, sớm đưa vào vận hành để giảm tỉ lệ chôn lấp rác thải sinh hoạt, đồng thời ưu tiên quỹ đất cho các dự án xử lý chất thải bằng công nghệ tiên tiến, hiện đại trong thời gian tới.
