Khoảng cách không chỉ ở huy chương
Thành tích 1 huy chương đồng tại ASIAD 20 chưa phản ánh hết vấn đề của điền kinh Việt Nam. Ở các nội dung cá nhân như nhảy cao, nhảy xa, chạy trung bình, các vận động viên đều không giành được huy chương. Đội tiếp sức 4x400m nữ từng vô địch tại giải tiếp sức châu Á, cũng chỉ đứng thứ 5 tại ASIAD 20.
Chia sẻ với Lao Động, Tiến sĩ Dương Đức Thủy - Nguyên Trưởng bộ môn điền kinh, Cục thể dục thể thao Việt Nam - cho biết, không nên đánh giá vị trí của thể thao Việt Nam chỉ bằng tổng số huy chương, mà cần phân tích từng môn, từng nội dung và tương quan với đối thủ.
Với điền kinh, điều này quan trọng bởi sự cạnh tranh ở ASIAD ngày càng lớn, trong khi Việt Nam không còn nhiều nội dung đủ khả năng tranh chấp huy chương.
Ông Thủy cho rằng, tiếp sức 4x400m hỗn hợp là điểm sáng hiếm hoi của điền kinh Việt Nam. Nội dung này từng có thời điểm đứng thứ 17 thế giới, trong khi Olympic chỉ lựa chọn 16 đội. Đội tuyển cũng từng giành huy chương tại giải tiếp sức châu Á và có sự tiến bộ ở nhóm 400m nam, nữ. Tuy nhiên, những kết quả đó chưa đủ để đưa Việt Nam vào nhóm ứng viên huy chương ASIAD.
“Vấn đề ở đây là chúng ta chỉ mới biết mình, mà chưa biết người. Các huấn luyện viên thường nói rằng chúng ta tiến bộ nhưng đối thủ còn tiến bộ hơn. Đây là chuyện các nhà chuyên môn phải tính trước, không thể đợi nước đến chân mới nhảy. Đặc biệt, thi đấu xong thì chúng ta đang đi tìm lý do để có thể xoa dịu dư luận.
Chuyện đó ai cũng làm nhưng cần ngồi lại với nhau, các nhà chuyên môn phải vạch ra được tại sao lại thua như thế, chứ không chỉ nói rằng dự báo không tốt, không đánh giá được đối thủ. Mình biết mình rồi, nhưng chưa biết đối thủ, nên có thể rơi vào những tình huống không nằm trong kế hoạch”, ông Thủy chia sẻ.
Ông Thủy cho rằng, việc đặt mục tiêu huy chương phải dựa trên dữ liệu cụ thể về đối thủ, thay vì chỉ nhìn vào thành tích của chính vận động viên Việt Nam trong những giải đấu gần đây.
Với điền kinh, cần biết đối thủ đang đạt thành tích nào, lực lượng ra sao, có vận động viên nhập tịch hay không và từng cá nhân đang đứng ở đâu trên bảng thành tích.
Bài toán lực lượng và đầu tư
Điền kinh Việt Nam không chỉ thiếu thành tích ở ASIAD 20 mà còn đối mặt với vấn đề tìm lực lượng kế cận. Những cái tên từng tạo dấu ấn ở các nội dung kỹ thuật như Bùi Thị Nhung, Nguyễn Duy Bằng, Bùi Thị Thu Thảo cho thấy, Việt Nam từng có khả năng cạnh tranh ở cấp độ châu Á.
Tuy nhiên, việc tìm ra lớp vận động viên đủ sức thay thế những thế hệ này vẫn là bài toán chưa có lời giải rõ ràng.
Theo Tiến sĩ Dương Đức Thủy, lực lượng trẻ hiện khá mỏng, không chỉ thiếu những vận động viên đạt thành tích cao mà số lượng đủ sức tiến đến trình độ kiện tướng cũng chưa nhiều.
Vì vậy, muốn có vận động viên đỉnh cao phải mở rộng chân đế tuyển chọn và đào tạo thay vì chỉ tìm kiếm một vài cá nhân nổi bật.
Cùng với nguồn vận động viên, ông Thủy chỉ ra hạn chế về kinh phí, chuyên gia nước ngoài và việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, nhiều khâu huấn luyện vẫn chưa khai thác hiệu quả các công cụ phân tích kỹ thuật.
“Có thể nói tỉ lệ áp dụng khoa học kĩ thuật vào huấn luyện quá thấp, ít nhất ở môn điền kinh. Mà thực ra, từ thời tôi tập huấn ở châu Âu lúc còn thi đấu thì người ta đã áp dụng cách này rồi, từ thời máy quay chỉ 2D: 1 máy quay dọc, máy kia quay ngang. Giờ thì 3D, 4D rồi 5D nữa mà chúng ta vẫn sơ khai quá”, ông Thủy nói.
Từ thực trạng tại ASIAD 20, điền kinh Việt Nam cần xác định lại những nội dung thực sự có khả năng cạnh tranh ở châu Á, đồng thời xây dựng hệ thống đào tạo liên thông từ địa phương, tuyến trẻ đến đội tuyển quốc gia.
Theo Tiến sĩ Dương Đức Thủy, không thể kỳ vọng vào một chu kỳ 4 năm nếu thiếu kế hoạch dài hạn về nguồn vận động viên và đầu tư chuyên môn.
Điền kinh từng có huy chương ASIAD ở các nội dung chạy và 10 môn phối hợp, nhưng những thế mạnh đó dần biến mất khỏi nhóm cạnh tranh.
Vì vậy, vấn đề đặt ra sau ASIAD 20 là làm thế nào để có thêm huy chương, xác định điền kinh Việt Nam đang đứng ở đâu, khả năng cạnh tranh ở những nội dung nào và phải đầu tư ra sao để thu hẹp khoảng cách với châu lục.
