Quảng Trị phát triển nông nghiệp xanh gắn với tín chỉ carbon

Giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp

Ngày 24.9, trao đổi với Báo Lao Động, ông Trần Quốc Tuấn - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị - cho biết, nông nghiệp xanh được tỉnh xác định là một trong bốn trụ cột phát triển kinh tế nhiệm kỳ 2025-2030.

Chuyển đổi xanh không chỉ nhằm giảm tác động đến môi trường mà còn phải nâng giá trị sản phẩm, giảm chi phí, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh cho nông nghiệp Quảng Trị.

“Thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải. Vì vậy, người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phải thay đổi phương thức sản xuất nếu muốn giữ thị trường và tiếp cận những thị trường có tiêu chuẩn cao hơn” - ông Tuấn nói.

Một trong những hướng tỉnh đang tập trung là sản xuất nông nghiệp phát thải thấp. Từ năm 2025, ngành Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các đơn vị triển khai mô hình tưới khô xen ướt trên cây lúa.

Đến tháng 7.2026, mô hình đã được áp dụng trên gần 10.000ha tại 24 xã. Kết quả bước đầu cho thấy, phương pháp này giúp tiết kiệm nước, giảm chi phí sản xuất và giảm phát thải khí metan, đồng thời tạo cơ sở đo lường lượng giảm phát thải để hướng đến hình thành tín chỉ carbon trong nông nghiệp.

Theo ông Tuấn, sản xuất giảm phát thải phải đi kèm hệ thống đo đếm, kiểm chứng, truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ. Khi các yếu tố này được hình thành đồng bộ, giá trị từ chuyển đổi xanh mới có thể quay trở lại trực tiếp với người sản xuất.

Bên cạnh đó, Quảng Trị đang mở rộng sản xuất hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số. Các vùng sản xuất lúa, cà phê, hồ tiêu, cây ăn quả và dược liệu theo hướng hữu cơ đang từng bước được hình thành.

Thiết bị bay không người lái (drone), hệ thống tưới tiết kiệm, công nghệ IoT và mã QR truy xuất nguồn gốc cũng được đưa vào sản xuất nhằm giảm vật tư đầu vào, tiết kiệm chi phí và kiểm soát tốt hơn quá trình canh tác.

Phát triển kinh tế rừng gắn carbon

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, ông Tuấn cho biết, Quảng Trị có lợi thế để phát triển kinh tế rừng gắn với thị trường carbon.

Tỉnh định hướng tiếp tục mở rộng rừng gỗ lớn, diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững, thực hiện hiệu quả cơ chế chi trả giảm phát thải và chuẩn bị các điều kiện tham gia thị trường tín chỉ carbon.

“Giá trị của rừng trong tương lai không chỉ là gỗ. Rừng còn tạo giá trị từ hấp thụ carbon, bảo tồn hệ sinh thái, dịch vụ môi trường và sinh kế của cộng đồng sống gần rừng” - ông Tuấn nói.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh vẫn gặp nhiều khó khăn. Quy mô sản xuất ở một số nơi còn nhỏ lẻ, vùng nguyên liệu phân tán, liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ chưa bền vững.

Hạ tầng chế biến, logistics, năng lực ứng dụng công nghệ và khả năng tiếp cận vốn của một số hợp tác xã, doanh nghiệp cũng còn hạn chế.

Theo ông Tuấn, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung tháo gỡ những vấn đề này trong thời gian tới. Cùng với hoàn thiện vùng nguyên liệu, tỉnh sẽ đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; tăng ứng dụng khoa học công nghệ, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận tiêu chuẩn và thu hút đầu tư vào chế biến sâu.

Đến năm 2030, Quảng Trị đặt mục tiêu có trên 35.000ha cây trồng áp dụng quy trình giảm phát thải, hơn 3.000ha sản xuất hữu cơ hoặc canh tác tự nhiên và khoảng 80.000ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững.