Nếu phát tán tin nhắn mạo danh, người vi phạm có thể bị phạt tiền tới 50 triệu đồng, theo đề xuất của Bộ Công an. Ảnh: K.Hoàng
Hiện nay, rất nhiều tổ chức tội phạm mạo danh cơ quan nhà nước để lừa đảo. Từ giả danh công an, viện kiểm sát, cơ quan thuế, điện lực, đến các tổ chức du học, ngân hàng…
Kịch bản cũ rích, chẳng có gì tinh vi, nhưng đánh vào tâm lý sợ hãi hoặc thiếu hiểu biết của người dân.
Chỉ một cuộc gọi, một tin nhắn, nhiều người đã mất sạch tiền tích cóp, đôi khi là cả một đời lao động để có được.
Báo chí đưa nhiều vụ lừa đảo, nạn nhân là người cao tuổi bị dọa liên quan đến vụ án, chuyển tiền “xác minh”; người trẻ bị dụ đầu tư online, mất hàng trăm triệu; thậm chí có trường hợp tán gia bại sản.
Điểm chung là người dân quá dễ tin vào những cuộc gọi mạo danh, không biết cách tự bảo vệ mình.
Trước thực tế đó, việc đề xuất xử phạt lên 30–50 triệu đồng đối với hành vi mạo danh là cần thiết.
Đây là mức đủ sức răn đe với những hành vi vi phạm ở ngưỡng hành chính, đặc biệt là các đối tượng phát tán tin nhắn hàng loạt, tiếp tay cho lừa đảo.
Ngoài ra, đề xuất quy định này còn tạo cơ sở pháp lý để xử lý sớm, ngăn chặn từ “đầu nguồn”, thay vì chờ hậu quả xảy ra mới truy cứu hình sự.
Cần nhìn thẳng, phạt tiền không phải “liều thuốc vạn năng”.
Một bộ phận lớn tội phạm lừa đảo hiện nay hoạt động có tổ chức, xuyên biên giới, sử dụng công nghệ cao để ẩn danh. Với những đường dây này, mức phạt hành chính khó có thể chạm tới.
Chế tài cần đi kèm với các biện pháp mạnh hơn, truy vết dòng tiền, kiểm soát SIM rác, siết chặt định danh thuê bao, và đặc biệt là phối hợp quốc tế để triệt phá tận gốc.
Bên cạnh đó, vẫn còn một lỗ hổng rất lớn, đó là ý thức người dùng. Tội phạm mạo danh chỉ thành công khi có người tin.
Một cuộc gọi tự xưng “công an” có thể khiến người nghe lập tức chuyển tiền, thì rõ ràng, phòng tuyến cá nhân đang quá yếu.
Pháp luật có thể xử lý kẻ gian, nhưng không thể đứng cạnh mỗi người để nhắc “đừng tin”.
Cùng với chế tài, cần đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến kỹ năng nhận diện lừa đảo. Đó là, cơ quan nhà nước không làm việc qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền
Không cung cấp mã OTP, mật khẩu cho bất kỳ ai. Luôn xác minh thông tin qua kênh chính thức
Một xã hội số an toàn không thể chỉ dựa vào lực lượng chức năng, mà cần một cộng đồng người dùng tỉnh táo.
Để dẹp loạn lừa đảo mạng, cần một hệ sinh thái phòng chống hoàn chỉnh, luật đủ mạnh, thực thi đủ nghiêm, công nghệ đủ sâu và người dân đủ hiểu biết.
Bởi trong cuộc chiến này, nếu mỗi người không tự nâng “hàng rào” bảo vệ mình, thì dù chế tài có tăng đến đâu, kẻ gian vẫn còn đất sống.
