Phiên tòa phúc thẩm xét xử cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình (Hà Nội) Nguyễn Thị Bình sẽ tuyên án vào sáng nay, ngày 14.9.2026 (ảnh chụp ngày 10.9). Ảnh: Tường Vân
2 quan điểm đối lập
Trong 2 ngày 10-11.9, TAND Hà Nội mở phiên phúc thẩm vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ liên quan bà Nguyễn Thị Bình - cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình và cựu kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt.
Phiên phúc thẩm được mở do có kháng cáo của cả 2 bị cáo gồm bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng THCS Ba Đình đang kêu oan; và cựu kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt đề nghị tuyên không phạm tội, do căn cứ dùng để buộc tội đã bị bãi bỏ.
Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm trước đó, bà Nguyễn Thị Bình bị tuyên phạt 36 tháng tù. Bà Phạm Thị Minh Nguyệt bị tuyên phạt 24 tháng tù cho hưởng án treo. Tòa án nhận định, bị cáo Nguyễn Thị Bình làm trái quy định. Tòa xác định vụ lợi vật chất ở đây không lớn. Nhưng bị cáo đã có vụ lợi phi vật chất, là tăng uy tín khi tăng thu nhập cho giáo viên.
Sau 2 ngày của phiên phúc thẩm, xuất hiện quan điểm trái chiều của đại diện Viện kiểm sát và phía các luật sư bào chữa.
Viện kiểm sát đề nghị hủy án sơ thẩm, điều tra lại, còn phía luật sư, đề nghị hủy án sơ thẩm, tuyên bị cáo vô tội.
2 tình tiết mới thay đổi vụ án
Theo luật sư Trần Hồng Phúc, xuất hiện 2 tình tiết mới tác động và làm thay đổi hoàn toàn bản chất của vụ án, cũng như các kết luận điều tra, cáo trạng và bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 1 Hà Nội trước đó.
Điểm mới thứ nhất là sự ra đời của Kết luận kiểm tra số 1 ngày 4.5.2026 của Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp, kết luận Quyết định 22 và Hướng dẫn 5898 của Sở GDĐT Hà Nội có nội dung trái pháp luật, không còn phù hợp.
Thực hiện kết luận này, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2339 ngày 5.5.2026, tức một ngày sau đó, bãi bỏ Quyết định 22 kể từ ngày kí.
Điểm mới thứ hai được luật sư Phúc đề cập là tại phiên tòa, kháng cáo của bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt đã có sự thay đổi. Lời bào chữa của luật sư đồng nghiệp cho bị cáo Nguyệt cũng hoàn toàn thay đổi, theo hướng đề nghị áp dụng quy định pháp luật để tuyên bị cáo Nguyệt không phạm tội.
Tranh luận về yếu tố thiệt hại, theo luật sư Phúc, số tiền hơn 1,09 tỉ đồng được cấp sơ thẩm xác định là thiệt hại xuất phát từ việc lấy mức 15.000 đồng/tiết mà trường thu, so sánh với mức tối đa được quy định tại quyết định 22 rồi tính phần chênh lệch. Trong khi đó, quyết định 22 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là trái pháp luật.
Luật sư Phúc cho rằng, nếu quy định dùng làm căn cứ xác định “phần thu vượt” không còn giá trị làm chuẩn mực thì cần xem xét lại toàn bộ căn cứ xác định thiệt hại.
“Không có số tiền thiệt hại thì không cấu thành được định khung hình phạt, không cấu thành được tội phạm” - luật sư nêu quan điểm.
Ngoài ra, theo luật sư, điều 356 Bộ luật Hình sự quy định phải xác định hậu quả với tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Vì vậy, kể cả trong trường hợp hoạt động dạy thêm có những vi phạm về thủ tục như không có đơn xin học thêm, không chia nhóm, chia lớp theo quy định thì cũng cần phân biệt hành vi vi phạm hành chính với hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Từ phân tích trên, luật sư Phúc cho rằng, không có hậu quả để hình sự hóa vụ án này.
Về phía bị cáo Nguyễn Thị Bình, khi nói lời cuối cùng, bà bày tỏ mong muốn nhận được một phán quyết công minh từ Hội đồng xét xử.
"Tôi chỉ muốn tòa phân định cho tôi đúng sai, nếu tôi có tội tôi xin nhận kể cả là mức án cao nhất có thể cách ly xã hội" - bà Bình bật khóc tại phiên tòa.
Thẩm phán, chủ tọa phiên tòa cho biết sẽ tuyên án sáng nay, 14.9.
