Giữa tháng 7, ghi nhận của PV Báo Lao Động tại mỏ sắt Quý Xa (xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) cho thấy toàn bộ khu vực khai trường vắng bóng công nhân, phương tiện cơ giới không còn hoạt động.
Nhiều hạng mục từng phục vụ khai thác quặng đã xuống cấp sau thời gian dài bỏ không. Máy móc, băng tải, nhà xưởng phủ bụi, cỏ dại mọc um tùm. Con đường dẫn vào khu vực khai trường cũng thưa vắng người qua lại.
Theo tìm hiểu, giấy phép khai thác của Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) đã hết hạn từ năm 2022. Từ đó đến nay, hoạt động khai thác gần như dừng hẳn.
Mỏ sắt Quý Xa được đánh giá là một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất Việt Nam với trữ lượng ban đầu khoảng 120 triệu tấn, trong đó trữ lượng đã thăm dò hơn 108 triệu tấn.
Đến nay, khu mỏ vẫn còn khoảng 100 triệu tấn quặng, được xem là nguồn nguyên liệu chiến lược cho ngành luyện kim trong nước.
Dự án khai thác mỏ Quý Xa được triển khai từ năm 2007, gắn với Nhà máy Gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng.
Theo quy hoạch, toàn bộ quặng khai thác chủ yếu phục vụ sản xuất gang thép trong nước và chỉ được xuất khẩu trong một số trường hợp theo cơ chế đối lưu.
Tuy nhiên, dự án sau đó rơi vào tình trạng thua lỗ kéo dài, nằm trong danh sách 12 dự án yếu kém của ngành Công Thương.
Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ sang Viện KSND Tối cao đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung cùng các đơn vị liên quan.
Theo kết luận điều tra, từ năm 2015 đến năm 2020, VTM đã ký 25 hợp đồng bán hơn 5,7 triệu tấn quặng sắt cho 16 doanh nghiệp, với tổng giá trị thanh toán hơn 2.950 tỉ đồng.
Trong số này, 11 doanh nghiệp được cấp hạn ngạch xuất khẩu hơn 3,075 triệu tấn quặng.
Bên cạnh đó, cựu Tổng Giám đốc VTM Bùi Thanh Bình bị cáo buộc chỉ đạo xây dựng phương án bán quặng thấp hơn giá thị trường từ 50.000-70.000 đồng mỗi tấn, khiến hơn 5,7 triệu tấn quặng được bán ra ngoài, gây thiệt hại khoảng 434,7 tỉ đồng cho doanh nghiệp và Nhà nước.
Sau nhiều năm "đóng băng", dự án mỏ sắt Quý Xa đang có những tín hiệu khởi động trở lại. Công ty CP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ Đô đã được chấp thuận tiếp nhận quyền khai thác phần trữ lượng hơn 73,2 triệu tấn.
Theo phương án được phê duyệt, mỏ sẽ được khai thác với công suất 5 triệu tấn quặng mỗi năm, thời gian khai thác khoảng 15 năm 8 tháng.
Dự kiến dự án sẽ vận hành trở lại từ tháng 10.2026, góp phần bổ sung nguồn nguyên liệu cho ngành luyện kim.
Một số hình ảnh ghi nhận ngày 14.7:
