EU đề xuất tung 45 tỉ euro xoa dịu nông dân
Ủy ban châu Âu đề xuất cho nông dân EU tiếp cận sớm 45 tỉ euro từ năm 2028.
Lãnh đạo EU Ursula von der Leyen. Ảnh: Xinhua
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cam kết cho nông dân Liên minh châu Âu (EU) tiếp cận sớm 45 tỉ euro từ ngân sách Chính sách Nông nghiệp Chung (CAP) giai đoạn tiếp theo, bắt đầu từ năm 2028, nếu thỏa thuận thương mại Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) được ký.
Cam kết được đưa ra trong bối cảnh EU bước vào giai đoạn then chốt nhằm hoàn tất hiệp định đã kéo dài hơn 25 năm đàm phán.
Bà Ursula von der Leyen nêu đề xuất này trong một bức thư gửi các nước thành viên hôm 6.1, khi Pháp và Italy tiếp tục yêu cầu các bảo đảm cụ thể để bảo vệ nông dân trước nguy cơ cạnh tranh từ hàng nông sản Mỹ Latinh. Cuộc bỏ phiếu quan trọng về thỏa thuận Mercosur dự kiến diễn ra tại Brussels vào ngày 9.1.
Theo nội dung thư, khoản 45 tỉ euro từ CAP sẽ “bảo đảm có thêm nguồn lực từ năm 2028 để đáp ứng nhu cầu của nông dân và các cộng đồng nông thôn”.
Khoản tiền này tương đương 2/3 ngân sách CAP được phân bổ đến đợt rà soát giữa kỳ của khung ngân sách EU 2028-2034, đồng thời bổ sung cho quỹ dự phòng 6,3 tỉ euro đã được lên kế hoạch nhằm ứng phó với các biến động thị trường.
Đề xuất của EC được đưa ra trong bối cảnh làn sóng phản đối của nông dân EU vẫn lan rộng. Nhiều hiệp hội nông nghiệp cảnh báo thỏa thuận Mercosur có thể mở cửa thị trường cho thịt bò, gia cầm, đậu nành và đường giá rẻ từ Mỹ Latinh, được sản xuất theo các tiêu chuẩn môi trường và an toàn thực phẩm khác với EU, qua đó gây áp lực lớn lên thu nhập và khả năng cạnh tranh của nông dân châu Âu.
Tại hội nghị thượng đỉnh EU hồi tháng 12 năm ngoái, Ủy ban châu Âu và Đức - một trong những nước ủng hộ mạnh mẽ Mercosur - tin tưởng thỏa thuận sẽ được thông qua, dù chưa ấn định thời điểm ký kết cụ thể.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni khi đó cho rằng, việc ký ngay trong tháng 12 là chưa phù hợp, song để ngỏ khả năng ủng hộ từ đầu năm 2026 nếu các lo ngại của Italy được giải quyết.
Trong tuyên bố mới nhất, bà Meloni cho biết, hoan nghênh đề xuất của Ủy ban châu Âu, nhấn mạnh đây là biện pháp được đưa ra “theo yêu cầu của Italy” nhằm bảo vệ nông dân châu Âu.
Thỏa thuận Mercosur được bà von der Leyen chốt về nguyên tắc vào tháng 12.2024 với Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay, hướng tới việc hình thành khu vực thương mại tự do xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, hiệp định đã làm bộc lộ chia rẽ sâu sắc trong nội bộ EU.
Nhóm quốc gia ủng hộ, dẫn đầu là Đức và Tây Ban Nha, thúc đẩy nhanh việc thông qua, trong khi một nhóm khác do Pháp dẫn đầu tìm cách ngăn chặn, viện dẫn lo ngại về cạnh tranh không công bằng và tiêu chuẩn sản xuất.
Trong bối cảnh đó, Italy trở thành lá phiếu then chốt. Thỏa thuận cần đạt đa số đủ điều kiện để được thông qua, trong khi chỉ cần 4 quốc gia, đại diện cho 35% dân số EU, có thể hình thành thiểu số chặn.
Theo kế hoạch, đại sứ của 27 nước thành viên EU sẽ bỏ phiếu về thỏa thuận Mercosur vào ngày 9.1. Nếu được thông qua, Chủ tịch Ủy ban châu Âu sẽ có thể ký chính thức thỏa thuận tại Mỹ Latinh ngay trong tuần tới.
